brief van de hoofdredactie

Bij de NOS gratis, bij ons achter een betaalmuur

Hoofdredacteur Cees van der Laan. Beeld Maartje Geels

Het tv-programma ‘Nieuws­uur’ was vorige week not amused toen ik op deze plek mijn zorgen had uitgesproken over programma’s van de publieke omroep die zich steeds meer op het terrein van geschreven online-media beginnen te begeven. Ik hekelde de situatie dat ‘Nieuwsuur’ zegt geen ruwe filmbeelden te mogen verstrekken aan Trouw, omdat wij volgens het Commissariaat van de Media een zogeheten commerciële partij zijn.

Bovendien bleek de praktijk iets genuanceerder dan ik vorige week schreef, omdat het programma vlak voor uitzending vorig jaar ons clipjes beeld had geleverd. En bij de onthullingen van ruim een week geleden hadden we uiteindelijk niet om de beelden gevraagd. Voor alle duidelijkheid, we werkten journalistiek inhoudelijk uitstekend samen in het onderzoek naar de Nederlandse steun aan Syrische strijdgroepen. Dat onderzoek leverde veel onthullingen op en daar zijn we allemaal oprecht trots op.

Dat neemt mijn zorgen over het steeds oneerlijker wordende speelveld in het online-domein niet weg. Mijn stukje was vooral bedoeld als een politiek signaal richting minister Arie Slob (media) om orde op zaken te stellen. Hoe om te gaan met filmbeelden is in politiek Den Haag door de uitgevers op tafel gelegd.

Mijn vrees is dat de pluriformiteit van de media verder wordt aangetast als programma’s van de publieke omroep met gratis artikelen, gefinancierd met publiek geld, reguliere media beconcurreren. Media die met pijn en moeite hun hoofd boven water houden en elke euro moeten omkeren als het gaat om investeringen in innovaties, salarissen en onderzoeksjournalistiek.

Twee voorbeelden, willekeurig geplukt van de NOS-site gisteren om een uur of elf ’s ochtends. Onder de kop ‘Hoe topclub PSG uitkomt bij onbekende Nederlandse voetballers’ staat een verhaal van iets meer dan duizend woorden, voorzien van elf foto’s, ondertekend door ‘redacteur sport’ Thierry Boon. Hadden wij dat verhaal willen afdrukken met hetzelfde aantal foto’s dan hadden we minstens twee pagina’s nodig gehad. Het andere voorbeeld gaat over de loonkloof tussen mannen en vrouwen, geschreven door ‘redacteur economie’ Leen Kraniotis. Het verhaal beslaat 745 woorden en is voorzien van een foto en een speciaal voor de site gemaakte infografiek. Zo’n verhaal beslaat bij ons een halve tot driekwart pagina.

Marktverstoring en oneerlijke concurrentie

Ik kan er echt niet met mijn hoofd bij dat dit de opdracht zou zijn van een nieuwszender als het NOS Journaal die specialist is in twee dragers: beeld en geluid. Daar waar wij onze kwaliteitsjournalistiek achter een betaalmuur zetten, worden deze artikelen gratis aangeboden. Dat is naar mijn idee marktverstoring en oneerlijke concurrentie, een goed onderzoeksonderwerp voor de Autoriteit Consument en Markt (AFM).

De publieke omroep heeft er na Prinsjesdag eenmalig 40 miljoen bij gekregen om een gat in de begroting te dichten. Door tegenvallende reclame-inkomsten moest de NPO 62 miljoen bezuinigen. In dit perspectief lijkt mij een heroriëntatie op doel en missie van diverse nieuws- en amusementsprogramma’s van belang. Waar zijn programma’s en nieuwsitems in het online-domein nodig en op welke wijze breng je die én tegen welke kosten?

Nu is er in het digitale speelveld sprake van een enorm pluriform aanbod van media, variërend van obscure blogs tot zeer serieuze kwaliteitsmedia. Daar is uiteraard ook ruimte voor programma’s van de NPO, zolang er sprake is van een eerlijk speelveld.

Brief van de Hoofdredactie 

Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden