Column Bas den Hond

Bij de Democraten telt maar één ding: wie kan Trump verslaan?

Twee Democraten die graag president hadden willen worden, en op papier ook goede kans hadden op de nominatie, hebben het opgegeven. De eerste voorverkiezing is pas begin februari, maar Steve Bullock en Kamala Harris kwamen tot de slotsom dat doorvechten geen zin meer had.

Bullock was, als je naar de peilingen keek, nooit een van de grote favorieten, maar hij had wel een goed verhaal. Hij is sinds 2013 gouverneur van de nogal conservatieve westelijke staat Montana. Dat bewijst dat hij als Democraat kiezers kan aanspreken die doorgaans eerder voor een Republikeinse kandidaat gaan. 

Harris zit in de Senaat voor de staat Californië. Ze mocht daarom hopen in die staat veel stemmen in de wacht te slepen, en omdat Californië zo groot is dus ook veel zetels op de Democratische conventie, die de genomineerde aanwijst. Ze is in Californië aanklager en minister van justitie geweest. Met dat c.v. zou ze vertrouwen kunnen wekken bij kiezers die bang zijn dat de Democratische partij veel te links wordt, en veel te zachtzinnig is tegen de misdaad. En ze is zwart, niet onbelangrijk in een partij met zo veel niet-witte kiezers.

Diversiteit in gevaar

Nu zij heeft opgegeven, waarschuwen sommige Democraten dat de ‘diversiteit’ in gevaar komt. Dat woord verwijst voor Amerikanen vooral naar huidskleur. Op donderdag 19 december is er weer een Democratisch debat. De partij heeft de drempel voor deelname flink opgehoogd: een kandidaat moet minstens 4 procent hebben gehaald in een aantal toonaangevende landelijke peilingen, of 6 procent in peilingen in minstens twee staten uit het rijtje Iowa, New Hampshire, South Carolina en Nevada, waar het eerst voorverkiezingen worden gehouden. Verder moeten minstens 200.000 mensen hen geld gegeven hebben. Op het podium zullen twee vrouwen staan [CHECK], de senatoren Elizabeth Warren en Amy Klobuchar, en een homo, Pete Buttigieg. Maar de enige latino onder de kandidaten, Julián Castro, heeft nog geen plek in het debat weten te veroveren, en hetzelfde geldt voor Tulsi Gabbard (van Indiase komaf), Andrew Yang (met wortels op Taiwan) en de zwarte senator Cory Booker.

Booker spreekt er schande van dat in een nationale race iemand als Harris geld tekort komt om de strijd vol te houden. Daarmee wijst hij natuurlijk ook op zichzelf als de laatste zwarte die nog enigszins meedoet. En dat heeft effect: volgens zijn campagne-organisatie haalde hij in het etmaal nadat Harris haar opgeven bekend maakte, een recordbedrag op.

Hoe belangrijk het echt is dat het Democratische veld ‘divers’ is, staat echter nog te bezien. De zo belangrijke zwarte kiezersgroep lijkt er bijvoorbeeld niet om te malen. Die koos noch voor Booker, noch voor Harris, maar verdeelde zijn steun tussen twee witte kandidaten: ouderen zijn voor Joe Biden, de ex-vicepresident onder Barack Obama. Bij zwarte jongeren is Bernie Sanders geliefd. 

Strijd tegen de republikeinse kandidaat

Dat is dus een andere situatie dan in 2008 en 2012, toen zwarten massaal voor Barack Obama stemden. Maar dat gingen ze pas doen toen die in de voorverkiezingen in Iowa en New Hampshire goede resultaten had geboekt. Ze gingen geloven in zijn vermogen blanke kiezers aan te spreken en als genomineerde de strijd tegen de Republikeinse kandidaat te winnen.

En dat is ook in 2020 de belangrijkste overweging. Of een kandidaat nu voor een landelijk ziekenfonds is of niet, of hij of zij nu wel of niet een vermogensbelasting wil invoeren, is daaraan ondergeschikt. Man of vrouw, zwart of wit, homo of hetero: als het maar iemand is waarvan je ziet aankomen dat Donald Trump het tegen die kandidaat moet afleggen.

Dat is de belangrijkste reden dat Joe Biden, ondanks zijn leeftijd en zijn wisselende prestaties tijdens debatten en optredens, nog steeds de kandidaat is die landelijk voorligt. De Democratische kiezers die in 2008 een zwarte kandidaat in de strijd durfden te sturen (met succes) en in 2016 een vrouw (die op een haar na ook verkozen werd) willen in 2020 geen enkel risico lopen. Als begin 2021 een Democraat de eed aflegt, zou dat wel eens iemand kunnen zijn die zonder Donald Trump geen president zou zijn geworden. Ook in dat opzicht werpt Trump een lange schaduw over de Amerikaanse politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden