null Beeld
Beeld

CommentaarBuitenlandbeleid VS

Biden zou meer ambitie in het Midden-Oosten moeten hebben

Langzaam worden de contouren zichtbaar van het Midden-Oostenbeleid van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden. Het is vooral een heel voorzichtig beleid. Zelfs zo voorzichtig, dat het de vraag is of Washington onder Biden nog wel echte invloed wíl uitoefenen. Bijvoorbeeld omdat hij andere prioriteiten heeft, zoals coronabestrijding, klimaatbeleid en China, maar misschien ook omdat hij de VS weinig kans geeft op succes.

Een belangrijke test was vorige week de openbaarmaking van het rapport over de Saudische journalist Jamal Kashoggi. Die criticus van het regime werd in 2018 vermoord in het Saudische consulaat in Istanbul. Amerikaanse inlichtingendiensten twijfelen er niet over dat de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman daarvan wist, de moord accordeerde, of hem zelfs in gang zette. De kroonprins (35), ook bekend als MBS, is de feitelijke machthebber in Saudi-Arabië; zijn vader de koning is 85 en broos.

Biden maakte het rapport openbaar en vaardigde sancties uit tegen ondergeschikten van MBS. Dat is al beter dan Bidens voorganger Trump deed: die hield het rapport geheim en schurkte openlijk tegen MBS aan. Maar Biden legde de kroonprins zelf geen sancties op, terwijl die de afgelopen jaren zijn ware aard heeft getoond. MBS is niet alleen verantwoordelijk voor de moord op Kashoggi, maar ook voor bijvoorbeeld grof geweld in Jemen, een economische blokkade van Qatar en onderdrukking en gevangenzetting van vele andere critici in Saudi-Arabië zelf.

Zeker in Jemen, waar een vreselijk humanitair drama gaande is, kan de oorlog alleen onder enorme internationale druk op onder anderen MBS worden beëindigd. Het is als signaal goed dat Biden wapenleveranties aan Saudi-Arabië tegen het licht houdt, juist omdat die wapens door Riyadh in Jemen gebruikt zouden kunnen worden, maar er is echt meer nodig.

Biden heeft Saudi-Arabië nodig om tegenwicht te bieden aan Iran

Biden heeft uiteraard ook andere belangen. Hij wil wapens blijven verkopen aan Saudi-Arabië en heeft het land nodig om tegenwicht te bieden aan de toenemende invloed van Iran. Maar Biden zou vooral ook zelf stevige en vooral snelle stappen moeten zetten om de verhouding met Iran te verbeteren en de nucleaire deal met dat land in ere te herstellen. Ook in de relatie met Israël en de Palestijnen treedt Biden zeer terughoudend op, hij lijkt zelfs de contacten te mijden. Er is geen vredesinitiatief in zicht, terwijl Washington misschien wel als enige nog iets van beweging in dat dossier zou kunnen afdwingen.

Uiteraard gaat het om veel verschillende strategische vraagstukken, allemaal complex. En de tijd van overmoedige en vaak destructieve Amerikaanse interventies lijkt gelukkig voorbij. Maar ondanks Bidens andere prioriteiten en het feit dat hij nog maar net is begonnen, is meer ambitie vereist in het Midden-Oosten dan Biden nu tentoonspreidt.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden