ColumnBas den Hond

Biden blijft de populairste Democraat, maar maakt het zichzelf wel moeilijk

Het is Donald Trump die terecht zal staan in de Senaat. Maar voor Joe Biden wordt het ook een lastige periode. En de Democratische presidentskandidaat maakte het er voor zichzelf niet beter op door even de indruk te wekken dat hij het impeachmentproces niet serieus neemt.

Sinds het Huis van Afgevaardigden op 18 december de twee impeachment-aanklachten tegen Trump aannam, wacht Amerika op de slotakte van de afzettingsprocedure van de president: een rechtszaak in de Senaat, met opperrechter John Roberts als voorzitter, en de honderd senatoren als juryleden. Maar terwijl zowel Trump als de meeste Republikeinen niets liever willen dan de zaak snel afhandelen – met vrijspraak natuurlijk – kunnen ze nog niets beginnen. Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van het Huis van Afgevaardigden, weigert de impeachmentstukken formeel aan de Senaat aan te bieden. Ze eist garanties dat de rechtszaak iets gaat voorstellen. Een aantal getuigen die niet kwamen opdagen toen het Huis ze opriep, zouden alsnog door de Senaat gehoord moeten worden. Met name Trumps stafchef Mick Mulvaney en ex-veiligheidsadviseur John Bolton zouden heel veel kunnen vertellen over Trumps pogingen om Oekraïne zo ver te krijgen een corruptieonderzoek te starten naar Joe Biden en zijn zoon Hunter.

En dat maakt het proces zo lastig voor Biden. Er is geen enkele aanwijzing dat Biden in zijn tijd als vice-president in Oekraïne iets illegaals heeft gedaan, bijvoorbeeld om zijn zoon te beschermen, die toen voor een gasbedrijf in dat land werkte. En er is geen enkele aanwijzing dat Hunter Biden iets illegaals deed terwijl hij die zeer goedbetaalde baan had in de raad van commissarissen van dat bedrijf, Burisma. Hoewel het overduidelijk is hij de baan nooit gekregen zou hebben zonder zijn beroemde achternaam. Vader en zoon Biden spraken naar eigen zeggen af dat ze het niet over Hunters werk in Oekraïne zouden hebben.

Een onnodige uitglijder

Dat moeten ze dan maar onder ede komen verklaren, vinden sommige Republikeinse senatoren. Vermoedelijk niet omdat die werkelijk geloven dat er onfrisse zaken aan het licht zullen komen, maar als tegenzet tegen de Democratische eis om getuigen te horen.

Daar gaat Biden dus niet aan meewerken, zei hij afgelopen week in een interview met de Des Moines Register, de grote krant van de staat Iowa, die binnenkort bekend zal maken welke Democratische kandidaat zijn goedkeuring krijgt. Want het zou de aandacht maar afleiden van de hoofdzaak, het machtsmisbruik van Trump. “De gronden waarop ze me zouden oproepen zijn compleet uit de lucht gegrepen”, zei hij.

Maar die houding is lastig te verdedigen. Bidens argument lijkt namelijk verdacht veel op de reden waarom Trump zijn medewerkers verbood te getuigen voor commissies van het Huis van Afgevaardigden, toen zijn impeachment daar in behandeling was. De president hoeft niet mee te werken, vindt hij, aan onderzoeken die alleen maar uit partijpolitieke strijdlust zijn begonnen, bedoeld om een streep te halen door de beslissing van het volk hem te kiezen. Maar in de Grondwet staat nergens dat het Congres zijn bevoegdheden niet mag uitoefenen als er een minder hoogstaande politieke reden achter zit. Laat staan dat een president of burger dat zelf mag beoordelen.

Na ophef in de media en een dag of wat nadenken, zag Biden dat zelf ook in. Vrijdag zei hij dat hij ‘zal doen wat wettelijk van mij gevergd wordt, zoals ik altijd heb gedaan.’

Het was een onnodige uitglijder, zeker voor iemand die lang senator was en daarna als vice-president zelfs formeel voorzitter van de Senaat. Maar van de Democratische kiezers kan Biden vermoedelijk op begrip rekenen. Ook zij zullen een eventuele oproep door de Senaat als een partijpolitieke stunt zien. Dat zoon Biden in Oekraïne wel erg gemakkelijk geld aan het verdienen was, is voor hen geen nieuws meer, en wordt blijkens de peilingen vader Biden niet kwalijk genomen. Daarin heeft hij landelijk de steun van 28 procent van de Democratische kiezers. Zijn aanhang schommelt al rond dat percentage sinds juli vorig jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden