Opinie Tweede Wereldoorlog

Bewaar ook de ‘gewone’ oorlogsverhalen

Ze zijn vaak al over de negentig, de mensen die de Tweede Wereldoorlog bewust hebben meegemaakt. Lezer Jan Keuken roept jongeren, scholen en organisaties op: laat hun verhalen niet verloren gaan.

Onze verzorgingshuizen, verpleeghuizen en aanleunwoningen zitten vol met niet-vertelde verhalen over onze ­geschiedenis. Als we daarmee nog iets willen doen, moeten we snel zijn.

Mijn opa had tijdens de Tweede ­Wereldoorlog niet veel spannends meegemaakt, vertelde hij. Hij groeide op in een piepklein dorp op de Veluwe, toen nog een vlek op de kaart. Maar tijdens de politionele acties in toenmalig ­Nederlands-Indië was hij er bij. Daarover praatte hij nooit veel, ik vroeg als kind ook niet echt door. Toen ik net op de middelbare school zat, is hij overleden. En ik had graag zo veel meer geweten over zijn belevenissen.

Nu zijn de actieve deelnemers aan de Tweede Wereldoorlog de negentig ­gepasseerd. Nu zijn er gelukkig nog fitte negentigers, maar we kunnen wel stellen dat de gemiddelde staat van deze ooggetuigen er niet op vooruit gaat. De klok tikt, we weten het allemaal, maar het lijkt of we er weinig aan doen.

Als u zo oud bent, krijgt u toch ook graag iemand op de koffie?

Na de oorlog zijn boeken vol geschreven over de gebeurtenissen tijdens de bezetting in Nederland. Talloze mensen deden hun verhaal. Ze vertelden daarbij ook over de minder fijne kanten van het verzet, de afrekeningen, de NSB’ers die later toch geen landverraders bleken te zijn. En er zijn ook verhalen die direct na de oorlog misschien niet konden worden verteld.

Inmiddels leven we drie generaties verder. Kunnen we niet samen met scholieren of studenten in Nederland een campagne opzetten, waarin we de verhalen, hoe klein soms ook, vastleggen voor het nageslacht? We lezen vaak dat ouderen eenzaam zijn, en dat de kennis over het verleden bij jongeren steeds minder wordt. Wat als we de jongeren eens koppelen aan iemand die de oorlog heeft meegemaakt?

Jongeren zouden kunnen beginnen binnen hun eigen familie. De school kan contact leggen met het plaatselijke verzorgingstehuis. Er zijn genoeg ­beginpunten te verzinnen.

Op deze manier hebben de eenzame ouderen iemand die op de koffie komt, de jongeren horen de geschiedenis uit de eerste hand, en we kunnen de verhalen ook nog eens vastleggen voor het nageslacht. Er is vast wel een organisatie of een database in Nederland die zoiets mogelijk wil maken. En zeg nu zelf, als u zo oud bent, krijgt u toch ook graag iemand op de koffie?

Ik ben benieuwd welke school of ­organisatie het aandurft om op deze manier letterlijk samen geschiedenis te schrijven.

Lees ook:

75 jaar bevrijding

Trouw laat deze maanden mensen aan het woord die in 1944 en 1945 de bevrijding van de Duitse bezetters zelf hebben meegemaakt. De verhalen worden verzameld op trouw.nl/75jaarbevrijding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden