Bevraag Romney over zijn geloof

De Republikeinse kandidaat Mitt Romney heeft geen goede week gehad. Hij had gehoopt op overwinningen bij de voorverkiezingen in Colorado, Minnesota en Missouri, maar verloor ze alle drie. Wat is zijn probleem? Niet alleen dat hij door de Republikeinen niet wordt gezien als een vertegenwoordiger van de conservatieve stroming binnen de partij, omdat hij als gouverneur van Massachusetts nogal progressief was. Maar ook dat hij mormoon is.

Het verbaast veel Nederlanders hoe sterk de afkeer is van Amerikanen tegen deze made-in-the-USA religie. De centrale leerstelling van de mormonen is dat Christus na zijn opstanding naar Amerika kwam om het evangelie te verkondigen aan de Indianen. Dit testament werd toen op gouden platen gezet, die aan het begin van de negentiende eeuw door een engel aan Joseph Smith werden gegeven, die ze vertaalde en publiceerde in Het Boek van Mormon. Zo werd hij de grondlegger van deze religie.

Zesenveertig procent van de Amerikanen heeft een negatieve kijk op het mormonisme, meer dan de 38 procent die moeite heeft met de islam (volgens een onderzoek uit 2010). En hoewel tegelijkertijd meer Amerikanen waardering hebben voor het mormonisme (42 procent) dan voor de islam (30 procent), wordt mormonisme net als islam gezien als een 'vreemde' religie. De afkeer is vooral groot onder kerkgangers en liberalen. Bijna de helft van de 6 miljoen mormonen in de VS klaagt over discriminatie.

Waarom is het wantrouwen zo groot? Dat komt deels door de geloofsovertuigingen. Driekwart van de Amerikanen denkt bij het mormonisme aan polygamie, hoewel dat al een eeuw niet meer mag van deze godsdienst. Vroeger was dat anders. De mormonenleiders uit het midden van de achttiende eeuw hadden veel vrouwen, wat toen - net als nu - onwettig was. Daarom duurde het lang voordat Utah, de staat waar de meeste mormonen naar toe waren getrokken, erkend werd als Amerikaanse staat. Pas na 1890, het jaar waarin de leider van de mormonen een visioen kreeg dat polygamie verbood. Niet iedereen hield zich daaraan. De voorouders van Romney stichtten bijvoorbeeld een Mexicaanse kolonie waar veelwijverij nog steeds werd gepraktiseerd. Het hielp overigens ook niet dat de mormonen een 'theodemocratie' probeerden te vestigen in Utah, waarbij de kerkleiders ook de politieke leiders van Utah waren.

Over het algemeen hebben mormonen bij Amerikanen het imago van eerlijke, gezinsvriendelijke, hardwerkende, maar ook wereldvreemde mensen. Jonge mormonen bellen, keurig gekleed in witte overhemden met stropdas, regelmatig bij woonhuizen aan om te vertellen over hun geloof. Ze mogen geen alcohol drinken, maar ook geen stimulerende drankjes als cola, koffie of thee. Ze dragen speciaal ondergoed als herinnering aan de tempelbeloften. Ze worden gezien als een sekte.

Dit heeft Romney geen goed gedaan. Frank Bruni (New York Times) suggereert dat Romney fake lijkt te zijn - wat zijn diens persoonlijke overtuigingen? - omdat hij niet kan praten over de zaken die hem echt aan het hart gaan. Want dan zou het mormonisme onderwerp van discussie worden. Te veel aandacht geven aan de religie van een kandidaat is wellicht niet ideaal, maar religieuze overtuigingen negeren is ook geen goede insteek.

Een volwassen democratie zou de 'vreemde' religie van een kandidaat bespreekbaar moeten kunnen maken, zowel in de Verenigde Staten als in Nederland. Dat betekent dat je het moet aandurven om confronterende vragen te stellen over het geloof, ook over de wijze waarop dat politieke standpunten beïnvloedt. Dan neem je de kandidaat en zijn geloof serieus. Openheid laat tegelijk zien dat ook mensen met een 'vreemd' geloof - of ze nu moslims, mormonen of zevendedagsadventisten zijn - zichzelf mogen zijn in de politiek en op hun merites beoordeeld moeten worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden