Beeld Trouw

Column Wilma Kieskamp

Betuttelaar Blokhuis tart de Tweede Kamer over roken

Er zijn van die onderwerpen waar de Kamer zich blijkbaar alleen met grote tegenzin over uitspreekt. Een blik op de vergaderplanning zegt soms genoeg. De Kamer beslist over zijn eigen agenda en kan een onderwerp dat als een steen op de maag ligt, lang voor zich uitschuiven.

Een opvallende recordpoging treuzelen gebeurde vlak voor het zomerreces, en ging over roken. Eindelijk, voor het eerst in deze kabinetsperiode, zou de Tweede Kamer eens uitgebreid debatteren over het rookbeleid. Moet het strenger, of niet? Meer concreet: zijn de nieuwe rookmaatregelen die al vorig jaar herfst (!) zijn gepresenteerd in het zogeheten Preventieakkoord, de juiste weg naar minder doden door tabak? Nederland staat nu binnen Europa op een pijnlijke tweede plaats bij de sterfte aan longkanker.

Een sardonisch genoegen

Het was al een veeg teken dat de Kamer het rookdebat inplande op de avond voor het zomerreces, een moment waarop bij voorbaat de lust tot debatteren gering is. Door drukte ging het debat vervolgens niet door; het is over de zomer heengetild. Pas in september zal duidelijk worden wat de verschillende partijen vinden van onder andere de nieuwe rookverboden rond scholen en universiteiten, die in 2020 ingaan. Al tien maanden broeden ze op een standpunt.

Voor één politicus is het niet eens zulk slecht nieuws dat het zo lang duurt. Staatssecretaris Paul Blokhuis, die over het rookbeleid gaat, heeft tenminste wat langer tijd om het vuurtje op te stoken. Terwijl het parlement om het onderwerp heendraait, probeert de staatssecretaris in zijn eentje de discussie aan de gang te houden.

Geen politicus is de afgelopen decennia zo activistisch geweest over het roken als Blokhuis. Hij heeft roken ‘de oorlog verklaard’. Waar hij ook komt, de ChristenUnie-politicus schept er een bijna sardonisch genoegen in om zichzelf een ‘betuttelaar’ te noemen die in de strijd tegen roken ‘zo ver wil gaan als mogelijk is’.

Mooi duel op komst

Het is alsof de staatssecretaris de Tweede Kamer uitdaagt: Ik ben niet bang voor het zedenmeester-etiket, jullie wel soms? Blokhuis werkt vooral coalitiepartij VVD onderhand flink op de zenuwen, doordat hij zo openlijk aan het touw rukt van het regeerakkoord. Hij hoopt dat sigaretten 20 euro gaan kosten en dat roken op terrassen verboden wordt, bijvoorbeeld. Dat gaat veel verder dan het regeerakkoord, waarin VVD, CDA, D66 en ChristenUnie afspraken er vooral op in te zetten om kinderen en scholieren van het roken af te houden.

Het wordt na de zomer nog een mooi duel in het parlement. Met een vrij unieke situatie: de staatssecretaris die zelf niet met strengere rookverboden mag komen, maar die de Tweede Kamer opport. Terwijl die Kamer zelf niet al te happig lijkt.

Er is bijna geen land waar rookverboden zo gevoelig liggen als in Nederland, schrijft Trouw-collega Joop Bouma in zijn zeer leesbare boek ‘De Sjoemelsigaret’, dat onlangs verscheen. Bijna nergens ter wereld werd in de jaren zestig zoveel gerookt als hier. Politici keken wel uit om aan de geliefde sigaret te komen. Artsen hielden zich, anders dan in andere landen, buiten de discussie. Maatschappelijke druk op de politiek was er niet. Tot dit jaar. Artsen staan voor het eerst op de barricaden over het roken. Hun organisatie riep in juli de Tweede Kamer op ‘in actie te komen’. Reken maar dat rookbestrijder Paul Blokhuis die nieuwe bondgenoten gaat inzetten.

Politiek redacteur Wilma Kieskamp vervangt deze zomer Lex Oomkes op de opiniepagina. Alle columns van Wilma Kieskamp leest u hier.

Lees ook:

Welkom in de wereld van de sjoemelsigaret

De roker moet weten wat er in een sigaret zit aan teer, nicotine en koolmonoxide. Tabaksrook wordt geanalyseerd volgens een Europese methode. Maar vooral de fabrikanten bepalen hoe er wordt gemeten: gunstig voor hen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden