null

OpinieMensenhandel

Betaald sekscontact met minderjarige? Stel de klant expliciet strafbaar

Klanten die betaalde seks met minderjarigen hebben vormen de kern van mensenhandel, betoogt Shamir Ceuleers van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel. De strafmaat moet volgens hem omhoog.

Nu de toeslagenaffaire nog altijd (terecht) de politieke agenda beheerst, zou je bijna vergeten dat er andere politieke uitdagingen in het verschiet liggen. Een ervan is de aanpak van mensenhandel. Want hoewel het demissionaire kabinet zich de afgelopen jaren heeft ingezet om die aan te pakken, is de geboekte vooruitgang kwetsbaar. Sterker nog, de grootste groep slachtoffers van mensenhandel in Nederland, jaarlijks naar schatting zo’n 1300 minderjarige meisjes die seksueel worden uitgebuit, is de afgelopen jaren vrijwel geheel uit beeld geraakt.

Om die reden heeft het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) tijdens de verkiezingscampagne de 1300-deal gelanceerd met steun van een politieke meerderheid. Met die deal erkent die meerderheid, waarin de VVD helaas schittert door afwezigheid, de urgentie van het probleem en verklaart zij zich de komende jaren hard te maken voor de aanpak van mensenhandel. Dat betekent niet alleen betere zorg voor slachtoffers en een effectievere aanpak van de mensenhandelaar, maar ook meer aandacht voor de klant die dit criminele businessmodel in stand houdt.

Onvrijwillige seks

Een van de kansen om dit in de praktijk te brengen, dient zich nu al aan: het wetsvoorstel seksuele misdrijven dat momenteel voor de tweede keer in consultatie is gegaan. Want hetzelfde voorstel waarover zoveel discussie ontstond naar aanleiding van de strafbaarstelling van onvrijwillige seks als zijnde gelijk aan verkrachting, raakt ook de aanpak van mensenhandel. Het voorstel omvat namelijk het verbod om seks te kopen van minderjarigen.

En het moet gezegd: vergeleken met het voorstel van vorig jaar, is het nodige verbeterd. Zo is een vurige wens van ons in vervulling gegaan met het wetsvoorstel dat klanten nu expliciet strafbaar stelt als zij seks kopen van slachtoffers die jonger zijn dan 16 jaar, iets waarvoor wij eerder in deze krant hebben gepleit. Nu zijn die klanten wel strafbaar, maar de huidige wet maakt geen ­onderscheid tussen deze klanten en bijvoorbeeld de zwemleraar die zijn pupil misbruikt. En dat doet onvoldoende recht aan de grote groep slachtoffers van mensenhandel, die bovendien steeds jonger lijken te worden.

Taakstraf en één dag cel

Ook positief is de verhoging van de maximale strafmaat. Maar dat de rechter hogere straffen kan opleggen, leidt niet automatisch tot hogere straffen. En daarmee laat het voorstel in zijn huidige vorm een grote kans liggen.

De Valkenburgse zedenzaak, typerend in de strafvervolging van klanten die betaalde seks hebben met minderjarige slachtoffers, maakt op pijnlijke wijze duidelijk waarom dit zo belangrijk is. Hier kreeg het merendeel van de veroordeelde klanten slechts een taakstraf in combinatie met één dag cel. Die strafoplegging, die standhield tot aan de Hoge Raad, vormt echter niet de kern, maar slechts een symptoom van het probleem.

In deze zaak werd duidelijk dat de rechtspraak de klant ziet als een onschuldige toeschouwer: een pechvogel die ongewild een bijrol speelt in een slechte film. Dat wordt volgens de rechter pas anders als de klant bewust en aantoonbaar op zoek gaat naar betaalde seks met minderjarigen. Deze visie doet geen recht aan de grote verantwoordelijkheid die rust op de klant om te voorkomen dat hij te maken heeft met een minderjarig slachtoffer.

Onzichtbare groep slachtoffers

De uitspraak zorgde terecht voor de nodige maatschappelijke en politieke onrust, maar leidde niet tot politieke actie. Meer dan drie jaar na de uitspraak van de Hoge Raad, vormt het nieuwe wetsvoorstel wél de mogelijkheid om de rechtspraak van repliek te dienen.

Want als de wetgever in dit voorstel aangeeft dat de klant een van de kernoorzaken vormt van mensenhandel, zoals het mensenhandelverdrag van de Raad van Europa aangeeft, kan de rechter niet volstaan met haar pechvogel-­redenatie. Het is aan (de opvolger van) demissionair minister Grapperhaus om deze handschoen op te pakken en recht te doen aan de onzichtbare groep slachtoffers van mensenhandel in Nederland.

Lees ook:

Mannen die afspreken met te jonge prostituee veelal niet te straffen

Pas als een man een minderjarige prostituee heeft ontmoet, is hij strafbaar. Dat moet anders, vinden experts.

OM vervolgt elf mannen voor betaalde seks met jongen

Het Openbaar Ministerie in Amsterdam vervolgt elf mannen die ervan worden verdacht seks te hebben gehad met een minderjarige jongen. De verdachten zouden voor de seks ook hebben betaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden