opinie

Bestrijd vaccinatieangst niet met dwang, maar met argumenten

Beeld -

Ouders verplichten hun kinderen te vaccineren, werkt contraproductief, denkt Carla Dik-Faber, Kamerlid voor de ChristenUnie. Ga met ouders in gesprek, betoogt ze.

Het aantal ouders dat ervoor kiest om de eigen kinderen niet te vaccineren groeit en daarmee het risico voor hen en andere kinderen. Tot enkele jaren terug was het een kleine groep met religieuze bezwaren, maar nu is daar een andere groep bij gekomen. Die weigert te vaccineren uit wantrouwen jegens de overheid of medicijnfabrikanten, uit angst voor niet-bestaande bijwerkingen of vanuit het idee dat het allemaal wel meevalt.

De stellingname van deze ouders bedreigt de volksgezondheid en de levens van kwetsbare kinderen. De mazelen­uitbraak van vorig jaar laat de risico’s zien en de dood van een jonge meid aan meningokokken vorige week maakt het extra schrijnend. Het is daarom terecht dat staatssecretaris Blokhuis deze trend wil keren en de vaccinatiegraad wil verhogen.

Contraproductief

Diverse oplossingen worden genoemd: ouders verplichten hun kind te vaccineren, een korting op de kinderbijslag, kinderdagverblijven die de vaccinatiegraad publiceren of niet-ingeënte kinderen kunnen weigeren. Dwangmaatregelen zijn echter te makkelijk, te snel en vooral contraproductief. Want de lichamelijke integriteit waarop ieder kind recht heeft en de vrijheid van geloof zijn leidende principes waar de voorgestelde oplossingen mee schuren.

Minstens zo belangrijk zijn de praktische tegenargumenten. Een boete voor niet-vaccineren creëert ongelijkheid tussen rijke ouders en gewetensbezwaarden met een kleinere beurs. Een vaccinatieverplichting kan bovendien averechts werken en wantrouwen voeden: in Italië ging de vaccinatiegraad nota bene omlaag, nadat een verplichting werd ingevoerd.

Maar wat kunnen we dan wél doen? Want er worden kinderlevens bedreigd en dat rechtvaardigt toch fors ingrijpen? Inderdaad, die dreiging is reëel en juist daarom moeten we maatregelen nemen die werken in plaats van grijpen naar schijnoplossingen die vooral krachtig klinken.

Pak het probleem bij de wortel aan. Wantrouwen tegen de overheid of fabrikanten neem je niet weg door dwang en verplichtingen. Ga naast bezorgde ouders staan en ga met hen als arts, als overheid, als kinderdagverblijf in gesprek over de vragen die ze hebben.

De oude aanpak waarbij ouders alles voetstoots aannamen, kan niet meer. Een RIVM-rapport bepleit om in de communicatie het perspectief van de bezorgde ouder serieus te nemen. Omarm die aanbevelingen: met nog meer voorlichting en het bestrijden van nepnieuws vervreemden we ouders.

Uitnodiging

De staatssecretaris wil mensen die niet komen opdagen voor een vaccinatie een uitnodiging sturen voor een gesprek. Dat is winst ten opzichte van de huidige situatie. Maar de kritische ouders die niet komen opdagen voor een vaccinatie, komen vaak ook niet naar consultatiebureaus. 

Zoek daarom juist aansluiting bij deskundigen die ze wél serieus nemen zoals de huisarts. Algemene voorlichting van de rijksoverheid is voor velen niet overtuigend, maar een klemmend beroep van artsen mogelijk wel. Duitsland kent een verplicht gesprek met een arts als ouders niet reageren op de oproep om hun kind te laten vaccineren. Een gesprek met de huisarts kan twijfelaars over de streep trekken. 

Artsen helpen nu al mee met communicatie rond dit thema. De overheid kan hier meer bij aansluiten. Zo kunnen we volop meedoen met acties zoals #Ikvaccineer, die door artsen zijn begonnen.

Zelf ben ik ervan overtuigd dat vaccineren van levensbelang is. Mijn eigen kind heb ik laten vaccineren voor haar welzijn en dat van anderen. Ik sluit me aan bij #Ikvaccineer en zet mij ervoor in dat de overheid met een luisterend oor twijfelaars overtuigt in het belang van de gezondheid van ieder kind.

Lees ook:

Is het een goed idee om te gaan praten met vaccinatieweigeraars?

De vaccinatiegraad in Nederland is de afgelopen vijf jaar gedaald: bij de meeste vaccins met zo’n 2 of 3 procent. Staatssecretaris Paul Blokhuis wil die trend keren voor er grote risico’s ontstaan.

Een debat over vaccineren is zinloos, voer liever een dialoog

Mensen die van antroposofische gezondheidszorg gebruik maken besluiten vaak wel om hun kinderen te vaccineren, maar soms wat later en niet alle vaccinaties, schrijft Joost Laceulle, met 36 jaar ervaring als antroposofisch huisarts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden