OpinieDiscriminatie

Bestrijd het racisme net als corona

De nieuwe eenheid in de samenleving tegen corona moet er ook zijn tegen discriminatie, zegt Florence Atrafi, longarts in opleiding in Breda.

Op 27 februari van dit jaar werd de eerste corona-patiënt in Nederland vastgesteld. Gevolgd door bijna 12.000 ziekenhuisopnames. Ruim 6.000 mensen overleden aan het virus. Op mondiaal niveau staat het dodenaantal inmiddels op bijna 420.000.

Deze periode kenmerkt zich als een tijdperk van opschalen van de zorg aan mensen met Covid-19. Tegelijkertijd is de gewone zorg afgeschaald. Het is een tijdperk van lichte paniek voor het onbekende, gevolgd door kalmte en vastberadenheid om de pandemie onder controle te krijgen. Niet eerder werden de wetenschappers en medici zo hartelijk toegelaten tot de politiek en besluitvorming.

Vrijheid is ingeperkt om gelijkheid in de zorg te kunnen bieden, en om de kans op overleving te vergroten. Iedereen maakt zich zorgen. Het besef is doorgedrongen dat de ziekte zich niet alleen in Azië heeft genesteld, maar inmiddels ook asiel had aangevraagd in ons polderland en geen verschil maakt tussen afkomst of sociale status.

Gezamenlijk doel

Ondanks het sterke individualistische denken van deze eeuw, realiseert men zich dat Covid-19 iedereen kan treffen. Daarom volgen we het motto ‘alleen ­samen kunnen we corona aan’. Ook al is het niet makkelijk, we hadden en hebben nog steeds een gezamenlijk doel. Dat zorgt voor eenheid, waardoor we de eerste piek onder controle kregen.

Deze maatschappelijke eenheid kon alleen ontstaan doordat wij allen als individu bedreigd worden door het virus. De eenheid is hypocriet. Want over de aanpak van maatschappelijke problemen waarvan wij niet allemaal zelf last hebben, zoals discriminatie en racisme, is er geen eenheid. Daardoor is er, om het in zorgtermen te formuleren, tot op heden nog geen vaccin gevonden tegen discriminatie en racisme, kwaadaardige chronische ziektes in de samenleving.

Binnen de gezondheidszorg doen we het in Nederland op veel vlakken beter dan andere westerse landen. Maar op het gebied van gelijkheid en inclusie in de specialistische opleidingen en bij ­wetenschappelijke en bestuurlijke posities hanteren we nog altijd een beleid om vooral symptomen te bestrijden en lijkt genezing nog niet in zicht.

Discutabel

Hoewel deze pandemie de medische sector en de economie op zijn kop heeft gezet, biedt zij ons ook twee belangrijke lessen. De eerste is dat empirisch bewijs niet voldoende is om aannames voor grotere groepen te doen. Zo werden wereldwijd Covid-19-patiënten in het begin van deze pandemie buiten onderzoeksverband behandeld met een aantal middelen op basis van positieve resultaten uit dierproeven en empirische gegevens. Maar nu zien we steeds meer concreet wetenschappelijk bewijs dat effectiviteit van deze middelen discutabel is. Dat het wetenschappelijk tijdschrift The Lancet een artikel hierover moest terugtrekken, doet daaraan weinig af.

Ook op maatschappelijk niveau moeten we niet te snel conclusies trekken. Ik ben een niet-westerse Nederlandse vrouw, geboren in Afghanistan, studeerde zeven jaar, werkte zes jaar en promoveerde. Ik mag nu in een topklinisch ziekenhuis in Nederland een vak leren waarin mijn passie ligt. Dat is geen bewijs dat sociale ongelijkheid alleen maar een illusie is, een beeld dat wordt ingezet door populisten.

De tweede les is dat wanneer wij een gemeenschappelijk doel hebben, we problemen overwinnen, hoe groot die ook zijn. We hebben met z’n allen in Nederland gezorgd dat we corona onder controle kregen. Laat goedbedoelde demonstraties niet de aanleiding zijn voor een tweede piek, laten we discriminatie en racisme op dezelfde collectieve manier aanpakken als we met Covid-19 doen. Want alleen samen kunnen we ongelijkheid aan.

Lees ook:
Corona sloeg snoeihard toe bij Arie (63): hij lag 50 dagen op de intensive care

Arie van Beem (63) lag maanden in het ziekenhuis. De weg terug zal lang zijn, en zwaar. Maar Arie is vooral blij dat hij nog leeft. De rest komt vanzelf, stelt hij. Zijn dochter: ‘Ik heb het gevoel dat pa ons gaat verbazen’.

College voor Rechten van de Mens wil coördinator om discriminatie tegen te gaan

Het College voor de Rechten van de Mens roept de overheid op een speciale coördinator aan te stellen die zich toelegt op het overal terugdringen van discriminerend gedrag in de samenleving. Dit omdat zulk gedrag in de openbare ruimte in Nederland structureel voorkomt en voor velen ernstige gevolgen heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden