Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bestaat de vrijgemaakte traditie nog wel?

opinie

Stevo Akkerman

© Trouw
Column

Niet iedereen zal er van achterover zijn gevallen, maar voor ingewijden was het breaking news: de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt besloten vrijdag op hun synode te Elspeet dat vrouwen niet alleen diaken en ouderling mogen worden, maar ook dominee. 

Zelf moest ik onmiddellijk denken aan de synode van 1966-1967 in Amersfoort-West, die ik mij herinner als de dag van gisteren.

Lees verder na de advertentie

Vier jaar oud was ik, en omdat de beraadslagingen plaatsvonden in de kerk aan het einde van onze straat, fungeerden wij als logeeradres voor ds. D. Deddens, de preses van de vergadering. Hij bracht steevast iets lekkers voor ons mee als hij na het weekeinde weer zijn intrek nam in het kleine zolderkamertje. 

De specialist kerkelijk recht moet het moeilijk hebben gehad er in slaap te komen, getuige de Engelse detectives die mijn vader eens aantrof. Dergelijke lectuur was taboe in vrijgemaakte kring, maar ik me goed voorstellen waarom Deddens ’s nachts afleiding zocht bij een vette moordzaak. De synode was een veldslag - de kerk moest weer eens gescheurd worden - en de inzet was niet gering: wat voorlag was een keuze tussen waar en vals, Gods openbaring en menselijke dwaling. Gelukkig wonnen de goeden en dat waren wij, degenen die vrijgemaakt bleven. De anderen zouden Nederlands-gereformeerd gaan heten.

Ik herinner me de gruwelijke spanning in de huiskamer als er gesproken werd met die ene oom die het juiste pad verlaten had

Dit alles ging natuurlijk aan mij voorbij toen ik vier was, maar dat er grote dingen op het spel stonden, moet ik toch wel al snel begrepen hebben. Ik herinner me de gruwelijke spanning in de huiskamer als er gesproken werd met die ene oom die het juiste pad verlaten had. Later zou ik leren dat het in 1967 eigenlijk ging om 1944. Tijdens dat oorlogsjaar was de vrijgemaakte kerk ontstaan, de waarste kerk van de hele wereld, en nu waren er dominees die vraagtekens plaatsten bij de wijsheid van die gebeurtenis; dat kon niet worden getolereerd.

Het trekken van harde scheidslijnen, dwars door alle verbanden heen, was een vrijgemaakt handelsmerk. Mijn grootvader ging niet naar begrafenissen van familieleden die na 1944 ‘synodaal’ waren gebleven, en toen ik zelf in de jaren tachtig afscheid nam van de vrijgemaakten, heette het dat ik mij ‘onttrok aan de gemeenschap der heiligen’. Intussen is er veel veranderd, de vrijgemaakten zijn vrijer geworden, met uiteraard als gevolg dat weer nieuwe ‘verontrusten’ zich hebben afgescheiden. De rol van de vrouw is daarbij een belangrijke splijtzwam.

In de kolommen van het Nederlands Dagblad werd zaterdag angstig de vraag opgeworpen of voor- en tegenstanders van ‘de vrouw in het ambt’ wel in staat zullen zijn ‘elkaar vast te houden’, aangezien de vrijgemaakte traditie daarin niet echt voorziet. Maar bestaat die traditie nog wel? Godsdienstsocioloog Dekker zei in 2013 al dat de vrijgemaakten dertig jaar achterlopen op de gewone gereformeerden en uiteindelijk op hetzelfde punt zullen uitkomen. Misschien zien we daarvan nu een teken. Voor de generatie van mijn ouders betekent het dat de kerk die hun hele leven heeft bepaald hen langzaam maar zeker verlaat. Ik vind dat niet erg, maar wel tragisch.

Lees ook: 'Vrijgemaakte' vrouw kan nu dominee worden.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Ik herinner me de gruwelijke spanning in de huiskamer als er gesproken werd met die ene oom die het juiste pad verlaten had