Opinie Energietransitie

Beschamend dat we in een land met zoveel knappe koppen zo ver van de energiedoelen afstaan

Het tekort aan netcapaciteit hoeft geen struikelblok te zijn bij de aanleg van wind- en zonneparken, betoogt Peter Grispen, business development manager bij technisch dienstverlener SPIE.

Op dit moment worden initiatieven tot nieuwe zonne- en windparken geremd, omdat de capaciteit van het distributienetwerk niet toereikend zou zijn en netverzwaring te duur. Het is een handelwijze die iets zegt over het gebrek aan pragmatiek in ons land. De capaciteit in het distributienetwerk van energie kent oplosbare bottlenecks en hoeft geen showstopper te zijn in het behalen van de klimaatdoelstellingen. Willen we de energietransitie écht versnellen, dan ligt de oplossing bij netbeheerders, projectontwikkelaars en grootverbruikers van energie. Door het verschil in belangen en de lage veranderbereidheid spreken zij volledig langs elkaar heen.

Dat we in Nederland een van de beste energienetwerken ter wereld hebben, geeft een gevoel van welvaart. Niet voor niets zijn netbeheerders erop gebrand om die continuïteit te behouden tegen lage maatschappelijke kosten. Het is hun taak. Voor projectontwikkelaars ligt dat wel anders. Zij hebben een goede business case voor een wind- of zonnepark en zien dit als beleggingsobject. Pas als de grond is aangekocht en subsidies zijn verworven, kloppen zij aan bij de netbeheerder voor een aansluiting op het net. Maar als de netcapaciteit op de gekozen locatie niet toereikend is, zijn de rapen gaar. Het maakt hun park miljoenen duurder en dus niet meer interessant.

Op een andere manier zijn betaalbaarheid en continuïteit ook voor de eindgebruiker van belang. Voor grootverbruikers – zoals fabrieken en industrie – geldt: hoe meer energie je verbruikt, hoe goedkoper het is. Hoezo investeren in duurzaamheid? Hoezo ‘de vervuiler betaalt’?

Er zijn talloze pragmatische oplossingen om duurzame energie lokaal op te wekken en lokaal te gebruiken. Leg mooie groenstroken aan rondom zonneweides die de hele wijk voorzien van energie. Sluit zonneparken niet aan op het elektriciteitsnet, maar direct op het inkoopstation van de eindklant en bewaar teveel opgewekte energie in opslagbatterijen. Zo decentraliseer je de distributie en wordt de netbeheerder ontzien. Zware aanpassingen in het distributienet zijn hiermee niet nodig. Voorwaarde voor dit soort oplossingen is dat burgers, bedrijven en overheden bereid zijn hun dagelijks leven te veranderen en de energie te benutten die lokaal voorhanden is. Als we ieders belang blijven afwegen, leidt dat tot non-discussie. Het komt de versnelling van de energietransitie niet ten goede.

Samenwerking

Duurzame energie is zo’n delicaat onderwerp in Nederland. Je bent voor- of tegenstander; het is zwart of wit. Om te zorgen voor maatschappelijk draagvlak moet er continu dialoog en samenwerking zijn tussen de netbeheerder, de investeerder, eindgebruiker en een installateur die alle voorgaande partijen kent.

Het is beschamend dat we in een welvarend land leven met een stabiel bestuur en zoveel knappe koppen en dat we in de energietransitie zo ver van de doelen afstaan. De Nederlandse overheid zou initiatieven moeten omarmen en faciliteren met meer collectieve, lokale ondersteuning en aangepaste wetgeving waar dat nodig is. Denk aan vermindering van leges als bedrijven kiezen voor zonnepanelen. Of wijs – in navolging van buurland Duitsland – ontwikkellocaties aan waar omwonenden de minste overlast ervaren; bij een vuilnisbelt, langs snelwegen, op een vliegveld dat niet langer in gebruik is.

Voor toegekende subsidies geldt nu dat binnen drie jaar wettelijk moet worden begonnen met de aanleg. Maar vraagstukken zijn te complex om in drie jaar op te lossen en worden dus niet opgelost. Kortom, wordt het niet eens tijd voor pragmatiek en het opschroeven van onze veranderbereidheid?

Lees ook:

Te veel zonnepanelen voor het net? Minder zonnepanelen is niet de oplossing

Nederland worstelt met elektriciteitsnetten die de toevloed aan stroom van zonnepanelen niet aankunnen. Dus minder panelen neerzetten? Nee, dat zou heel dom zijn! We moeten juist veel meer panelen hebben, die we dan af en toe uitzetten. Dat kan prima, want zonnestroom wordt spotgoedkoop.

Groots plan voor drijvende zonneparken verontrust natuurorganisaties

Leg massaal zonnepanelen op Nederlandse wateren, bepleit een landelijk consortium van bedrijven, onderzoekers en de overheid. Dat helpt de klimaatdoelen. Maar natuurbeschermers vrezen schade aan dier en natuur. ‘Benut eerst eens al die lege daken.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden