null Beeld

ColumnJurriën Hamer

Bertens, Osaka en Biles zijn niet zwak. Ze zijn het gewoon zat. Gelijk hebben ze

Toen Kiki Bertens haar tennisracket aan de wilgen hing, moest ik ook even afscheid nemen. Van alle topsporters had ik haar het meest gevolgd. Even op mijn telefoon kijken of ze een set had gewonnen, even meegenieten als ze een partij binnensleepte en even verdrietig zijn als ze werd uitgeschakeld. Het wel en wee van topsporters ging meestal langs me heen, maar Bertens nam me voor zich in. Zij liet namelijk iets heel bijzonders zien: haar kwetsbaarheid.

Ik denk dat Kiki in al die jaren iedere soort traan wel heeft gehuild. Tranen van blijdschap, als ze de ene na de andere toptienspeler van het veld sloeg. Tranen van frustratie, als de twijfel er weer insloop en ze zichzelf tekort deed. Haar carrière was een achtbaan van emoties, en bovenal een zoektocht. Kiki was niet de typische topsporter die ten koste van alles wilde winnen. Zij wilde een gelukkige topsporter zijn. Zij wilde met het winnen van titels niet zichzelf verliezen.

Waarde bepaald door medailles

Steeds meer topsporters lijken dat te willen. Superster Naomi Osaka weigerde op Roland Garros om met de pers praten, ‘omdat ze zich niet wilde onderwerpen aan mensen die haar vermogens betwijfelen’. Ze werd beboet en verliet het toernooi. Simone Biles, de meest getalenteerde turner ter wereld, stapte uit meerdere Olympische onderdelen omdat haar geestelijke gezondheid niet op orde was en ze niet meer op haar instincten kon vertrouwen. Een medaille was haar geen gevaarlijk ongeluk waard.

Deze moedige atleten stellen, net als Kiki Bertens, de kern van topsport ter discussie. Want zij willen niet langer alles opofferen. Ze willen waardering en een gezond gemoed, ongeacht hun prestaties. Biles twitterde na haar besluit dat ze jarenlang voelde dat ‘haar waarde bepaald werd door haar medailles’. Nu wil ze een liefdevoller zelfbeeld omarmen.

Het is de vraag of de sportwereld dat toelaat. Topsport trekt juist de aandacht omdat het een wreed, oneerlijk spel is, waarin bijna iedereen verliest. Het draait allemaal om het kronen van die ene winnaar, die gouden Olympiër, die door de ganse wereld voor eeuwig vereerd zal worden. Fans, journalisten en sponsoren hebben geen zin, en geen enkel belang, om topsport te relativeren. Om te erkennen dat het allemaal maar koddige spelletjes zijn, die draaien om het uitvoeren van volstrekt nutteloze taken als het springen in de lucht en het over een netje slaan van een balletje met een heel klein houten batje. Topsport is entertainment, en de show moet bloedserieus genomen worden.

Het mag dus ook niet verbazen dat Biles en Osaka na hun verzet niet alleen bijval, maar ook flinke kritiek ontvingen. Ze zouden niet kunnen accepteren dat topsport nou eenmaal keihard is. Ze zouden mentaal zwak zijn en excuusjes verzinnen. Maar ze zijn niet zwak. Ze zijn het gewoon zat. Ze weigeren te voldoen aan de extreme verwachtingen van anderen. Ze weigeren mee te spelen in het opgeklopte, hysterische en onmenselijke drama dat topsport regelmatig is.

Groot gelijk hebben ze.

Filosoof en schijver Jurriën Hamer vervangt deze weken Stevo Akkerman

Lees ook:

Biles lijkt onderdeel van een nieuwe beweging die gaat over vermenselijking van topsport
Misschien hebben we een kantelpunt bereikt en worden prestaties als minder belangrijk gezien dan mentaal welzijn, schrijft James Kennedy.

Kiki Bertens kan zich opmaken voor een leven zonder tennis na olympische uitschakeling

Al in de eerste ronde in Tokio eindigde de enkelspelcarrière van Kiki Bertens. Tijd voor een leven zonder tennis.

De Amerikaanse turnster Biles trekt zich terug uit de finale. Wat is er aan de hand?
Is de gouden aanjager van veranderingen in het turnen fysiek of mentaal in de problemen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden