Commentaar

Berecht Assange op eerlijke gronden, laat het geen aanval zijn op journalistieke vrijheid

Julian Assange, oprichter van WikiLeaks, spreekt in 2011 de media toe na zijn hoorzitting in Londen. Beeld AP

Een held van het vrije woord is hij al lang niet meer, toch roept de vermoedelijke uitlevering van Julian Assange aan de Verenigde Staten tal van vragen op. 

Want er is door de Amerikanen echt naarstig gezocht naar een aanklacht om de oprichter van klokkenluidersite Wikileaks achter slot en grendel te krijgen. Hij zou, zo is nu de beschuldiging, in 2010 een poging hebben gedaan om te hacken, wat strafbaar is. Maar eerder concludeerde de Amerikaanse justitie dat zijn belangrijkste rol eigenlijk niet viel te bestraffen: publicatie van geheime documenten van onder meer de Amerikaanse overheid.

In het begin kreeg Assange op dat vlak nog alle lof, toen Wikileaks in 2010 grote hoeveelheden documenten publiceerde over het Amerikaanse ingrijpen in Irak en de communicatie tussen Amerikaanse diplomaten. Daarna nam de kritiek snel toe. Sommige lekken brachten mensenlevens in gevaar of maakte burgers in landen met repressieve regimes kwetsbaar. En toen Wikileaks in 2016 de door Russische hackers opgeduikelde e-mails van de Amerikaanse presidentskandidate Hillary Clinton publiceerde, leek Wikileaks zich voor het karretje te hebben laten spannen van Moskou. Dat wilde Donald Trump steunen in de presidentsverkiezingen.

Voor Assange maakte dat niet uit, hij is een anarchist die staten wil ontregelen door alles wat vertrouwelijk is openbaar te maken. Of dat nu misstanden blootlegt of niet. Door in 2012 de ambassade van Ecuador in Londen in te vluchten, positioneerde hij zich als politieke asielzoeker. Zuiver was dat niet: zo ontkwam Assange niet alleen aan een door hem gevreesde uitlevering aan de VS, maar in een moeite door - en ten onrechte - aan vervolging in Zweden wegens mogelijke verkrachting.

Maar Ecuador was hem uiteindelijk zat en trok het asiel in, waardoor een Britse rechter zich nu kan gaan buigen over uitleveringsverzoeken. Onduidelijk is of de Zweedse justitie de zaak tegen Assange - die zij bijna twee jaar geleden liet vallen - nu weer zal oppakken. Het zou logisch zijn als hij zich daar alsnog moet verantwoorden.

Voor de VS ligt dat iets complexer. De VS zijn een rechtsstaat en bij de huidige aanklacht voor poging tot hacken hangt Assange geen doodstraf boven het hoofd. Dus niets staat uitlevering in de weg. Maar er is gezien de ontstaansgeschiedenis van de aanklacht veel reden om in de gaten te houden dat er niet opeens nieuwe aanklachten opduiken die de facto een aanval zijn op bronbescherming en de journalistieke vrijheid, Niet omdat Assange een held is van het vrije woord, of iemand die altijd op journalistiek verantwoorde wijze omgaat met gelekte informatie, maar wel omdat hij niet alsnog terecht moet staan uitsluitend omdat hij voor de VS onwelgevallige informatie publiceert.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren. 

Lees ook:

Wat hangt Assange boven het hoofd?

De Amerikanen klagen de man achter WikiLeaks aan voor samenspannen met ex-militair Chelsea Manning. Maar uitlevering aan dat land kan nog jaren duren. Wat gaat er nu met hem gebeuren? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden