null Beeld

OpinieCommentaar

Bemoedigende rechtszaak tegen Syrische misdaden

Voor de vele slachtoffers van het Syrische regime onder leiding van dictator Assad is er een sprankje hoop dat hun moordenaars en beulen buiten Syrië vervolgd kunnen worden. Die hoop is gebaseerd op de veroordeling vorige week in het Duitse Koblenz van een 44-jarige Syrische verdachte. Hij kreeg 4,5 jaar cel, omdat hij in 2011 dertig demonstranten naar een detentiecentrum in Damascus had gebracht en volgens de rechtbank wist dat ze gemarteld zouden worden. Een tweede verdachte, een Syrische kolonel, wacht nog op een uitspraak door de Duitse rechter. Hij staat terecht voor seksueel geweld tegen en foltering van 4000 mensen in een gevangenis, van wie 58 het niet overleefden.

Beide Syriërs waren eerder opgepakt in Duitsland, waar zij zich als asielzoeker hadden gevestigd. Sinds 2002 kan de Duitse rechter op basis van het zogeheten ‘Weltrechtprinzip’ vreemdelingen vervolgen die verdacht worden van misdaden gepleegd in een ander land. Net als meer landen kent ook Nederland de mogelijkheid om verdachten te vervolgen op basis van ‘universele rechtsmacht’, de Wet internationale misdrijven. In 2008 bevestigde de Hoge Raad de veroordeling van twee Afghaanse asielzoekers die tijdens het communistisch regime in Afghanistan in de jaren tachtig oorlogsmisdaden hadden gepleegd.

Liefst in eigen land

Het verdient verre de voorkeur dat verdachten van zulke misdrijven tegen de menselijkheid worden berecht in het land waar de misdaden zijn gepleegd. Helaas is dat niet altijd mogelijk, waardoor grove schendingen van mensenrechten, zoals moord, martelingen, genocide en verkrachtingen, onberecht blijven. Het Internationaal Strafhof in Den Haag voorziet juridisch in deze leemte, maar kan alleen een proces beginnen als een land zich bij het Hof heeft aangesloten of als zaken via de VN-Veiligheidsraad worden doorverwezen naar het Strafhof. Bij het vervolgen van Syrische verdachten lukt dat laatste niet, omdat China en Rusland dit blokkeren. Ook houden zij de oprichting van een speciaal Syrië-tribunaal tegen.

Ook de groeperingen die in opstand kwamen tegen Assad hebben zich geregeld schuldig gemaakt aan ernstige misdrijven tegen de menselijkheid. Zo zitten in Nederland de broers al H. in voorarrest, omdat zij lid zouden zijn geweest van de jihadistische organisatie Al Nusra en mensen zouden hebben vermoord. Azis al H. werd in debatcentrum De Balie herkend door landgenoten en later aangehouden.

De uitspraak in Koblenz maakt duidelijk dat slachtoffers en nabestaanden de hoop kunnen koesteren dat oorlogsmisdadigers er niet mee wegkomen. De juridische bewijslast is complex en diverse verdachten zijn de afgelopen jaren wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken, ook in Nederland. Maar het oordeel van de Duitse rechter maakt duidelijk dat berechting niet onmogelijk is. En dat is bemoedigend.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden