Commentaar

Beloon de farmaceut die ook onderzoek financiert dat niet in zijn belang is

Beeld ANP

Ze is zorgwekkend, de mededeling van Amsterdamse oncologen dat zij voor vervolgonderzoek naar zuiniger gebruik van dure geneesmiddelen geen geld dreigen te krijgen van de fabrikant. 

Terwijl er aanwijzingen zijn dat door hun strategie – immuuntherapie inzetten voor een operatie in plaats van erna – jaarlijks tweehonderd patiënten met huidkanker een betere kans op genezing hebben. Bijkomend voordeel is dat er minder medicatie nodig is, zodat de samenleving 8 miljoen euro goedkoper uit is. En juist daarmee beginnen volgens de artsen de problemen, want om te bewijzen dat het echt zo werkt, is grootscheepser onderzoek nodig met meer patiënten. Daarvoor proeven de oncologen aanmerkelijk minder enthousiasme bij de fabrikant: waarom immers zou een bedrijf investeren in een onderzoek dat de winst drukt?

Zorgwekkend klinkt dit verhaal, allereerst omdat deze kleine patiëntengroep mogelijk niet de beste en meest effectieve zorg krijgt. Daarbij moet wel worden bedacht dat het nog allerminst zeker is dat dit grotere vervolgonderzoek inderdaad zo gunstig uitpakt als de Amsterdamse oncologen nu schetsen. 

De betrokken fabrikant houdt helaas de kiezen op elkaar, maar het is algemeen bekend dat dergelijk onderzoek tijd en geld kost en bepaald geen garantie op succes geeft. Juist daarom is het ook vrijwel onuitvoerbaar voor een individuele universiteit of ziekenhuis.

Het ware alarm

In die conclusie klinkt het ware alarm van deze boodschap. Voor onderzoek naar mogelijk zuiniger en beter gebruik van de nieuwe generatie veelbelovende, maar dure medicijnen is de samenleving vrijwel geheel aangewezen op uitgerekend de partij die baat heeft bij zoveel mogelijk gebruik van die middelen. Zelfs wie er niet voetstoots vanuit gaat dat farmabedrijven zuiver voor de winst gaan, zal de conclusie moeten beamen dat dit een forse weeffout is. Die bovendien de vraag oproept bij welke andere medicijnen er dit soort onderzoek is blijven liggen.

Arts-epidemioloog Dick Bijl suggereerde in deze krant de oprichting van een overheidsinstituut dat onderzoek naar effectief medicijnengebruik uitvoert. Het is de vraag of de belastingbetaler nu ineens wel wil opdraaien voor dit, zoals gezegd kostbare, onderzoek. Toch zou het lonen om farmaceutische bedrijven systematisch kritisch te volgen bij dit soort beslissingen. En er zijn mogelijkheden om bij onderhandelingen over toelating van toekomstige dure medicijnen, de fabrikant te belonen die aantoonbaar maatschappelijk verantwoord onderneemt. De overheid is immers ook klant van deze bedrijven. Want dat er iets moet gebeuren, hebben de oncologen pijnlijk duidelijk gemaakt.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden