Opinie Commentaar

Beleid van lage rente kent vooral verliezers

Banken hebben er al langer mee te maken en stapje voor stapje wordt ook de individuele spaarder vertrouwd gemaakt met het idee dat geld bij een bank stallen niet langer rente oplevert, maar kosten meebrengt. Morgen neemt de Europese Centrale Bank volgens de verwachting van veel deskundigen het besluit de al bestaande negatieve rente met een tiende procent te verhogen, van 0,4 naar 0,5 procent. Wil een bank met andere woorden overtollig geld (tijdelijk) bij de bank in Frankfurt stallen, dan kost dat binnenkort niet 0,4 procent van het totale bedrag op jaarbasis, maar 0,5 procent.

Naarmate deze situatie langer duurt en naarmate het tarief oploopt, zullen de individuele spaarder, het pensioenfonds en ook overheden dat nadrukkelijker merken. Met soms positieve en soms negatieve gevolgen. Maar te vrezen valt dat de negatieve gevolgen uiteindelijk de overhand zullen krijgen.

De Europese Centrale Bank zorgt met haar beleid voor die negatieve rente. Door massaal obligaties op te kopen dwing de bank de rentetarieven naar beneden. Een lage rente betekent goedkoper en dus meer investeren en dus meer economische voorspoed.

Het instrument wordt bot

Dat is echter de theorie. In de zuidelijke eurolanden is hier en daar al sprake van economische stagnatie, ondanks de lage rente. Regeringen als de Italiaanse profiteren nog wel, omdat lenen minder kost en er dus niets structureels hoeft te gebeuren aan de problemen in de overheidsfinanciën en de economie.

Ook in Duitsland zijn tekenen van een economische recessie. En dus kiest de Europese Centrale Bank voor de vlucht voorwaarts door de rente nog verder omlaag te dwingen.

Leuk voor minister Hoekstra van financiën, die wellicht een fonds wil inrichten met goedkoop geld voor inderdaad broodnodige investeringen in de publieke sector, maar individuele spaarders en pensioenfondsen denken daar heel anders over.

Een fundamenteler bezwaar tegen het beleid van de centrale bank is dat het monetaire instrument om de economie te stimuleren volledig bot wordt. Wat moet de Europese Centrale Bank nog als de economie in de Europese landen onverhoopt in vier, vijf jaar tijd in een echte recessie beland?

Het beleid van Draghi, en gezien haar uitlatingen wellicht ook dat van beoogd opvolger Lagarde, kent weinig winnaars en uiteindelijk veel verliezers. Het is daarom de hoogste tijd voor een kritische evaluatie van dat beleid. Niet door regeringen van eurolanden, maar door de bank en de directeuren van nationale centrale banken zelf. Opdat uiteindelijk zij als de nood aan de man komt niet machteloos staan.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden