opiniepensioenfondsen

Beleg in eerlijke farmaceut of beleg niet

Laat pensioenfondsen met farmaceuten in gesprek gaan over transparantie en eerlijke prijzen, bepleit Ella Weggen van Stichting Wemos.

Half februari werd ik door mijn pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) uitgenodigd om mijn mening te geven over hun duurzame beleggingsbeleid. In 2020 wil PFZW 20 miljard euro ‘beleggen in oplossingen’ voor maatschappelijke problemen, en een van de aandachtsgebieden is gezondheid. Ik juich het toe dat zij hier aandacht aan besteden en daarbij bovendien hun deelnemers betrekken. Mijn belangrijkste oproep aan pensioenfondsen: ga met farmaceuten in gesprek over transparantie en eerlijke prijzen. Of stop met beleggen in farmaceuten.

PFZW geeft aan te willen beleggen in betaalbare geneesmiddelen. Maar, hoe beïnvloed je het prijsbeleid van internationale farmaceuten die streven naar grote winsten? In mijn werk bij Wemos richt ik mij op toegang tot betaalbare geneesmiddelen. Ik zou verwachten dat PFZW via beleggingen de farmaceuten zodanig beïnvloedt dat medicijnen betaalbaar en breed beschikbaar zijn in Nederland en daarbuiten. Maar doet ze dat ook? De huidige beleggingen van PFZW in farmaceutische bedrijven wijzen daar niet op. PFZW’s beleid op geneesmiddelen, zo bleek vorig jaar uit de Eerlijke Pensioenwijzer, kan uitgebreider en transparanter.

Onbeheersbaar

De kosten van dure geneesmiddelen stijgen in Nederland jaarlijks met ongeveer 10 procent en dreigen onbeheersbaar te worden. Hierdoor ontstaat een reëel gevaar dat toegang tot gezondheidszorg wordt belemmerd. Farmaceuten vragen wat ze kunnen krijgen, niet wat de ontwikkeling en productie hebben gekost, met daarbovenop een redelijke winstmarge. Als beleggers in farmaceuten, zoals PFZW, de discussie met hen zouden aangaan over eerlijke en transparante prijzen, zou dat een enorme stap vooruit zijn.

Aan de hand van voorbeelden op de eigen website zegt PFZW voor eerlijke en transparante prijzen van geneesmiddelen te zijn. Dat is mooi. Alleen strookt dit niet met hun keuze voor beleggingen. Zo belegt PFZW 143 miljoen euro in Gilead Sciences. Gilead Sciences is enkele jaren geleden veel en negatief in het nieuws geweest over de hoge prijs voor hepatitis-C-geneesmiddel Sofosbuvir (merknaam Sovaldi), dat in eerste instantie 1000 dollar per pil – oftewel 84.000 dollar per kuur – kostte.

Prijskaartje

Een ander voorbeeld is een belegging van bijna 221 miljoen euro in Novartis. Novartis was recentelijk in het nieuws met meerdere schandalen. Zoals met het kankermedicijn Lutathera, dat is ontwikkeld met behulp van publiek geld aan het Erasmus Medisch Centrum, en waarvoor Novartis nu vijf keer meer vraagt dan het ziekenhuis zelf. Ook komt Novartis binnenkort met het duurste geneesmiddel ooit op de Europese markt: 1,9 miljoen euro per behandeling. Dit schokkend hoge prijskaartje hangt naar verwachting straks aan Zolgensma, een geneesmiddel ontwikkeld voor de zeldzame spierziekte SMA. Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) moet hier overigens nog goedkeuring voor geven. Het bedrijf doet ondertussen niets om die hoge prijs te onderbouwen, terwijl ook dit medicijn met behulp van publiek geld is ontwikkeld.

Zolang farmaceuten niet transparant zijn over hun kosten voor research en development en geen eerlijke prijzen vragen, zouden pensioenfondsen niet in hen moeten beleggen. Maar als belangrijke investeerders hebben pensioenfondsen een unieke positie om invloed uit te oefenen op farmaceuten. Het is dus van grote waarde dat pensioenfondsen met een publiek belang hier actie op ondernemen. Want onder druk van beleggers zal de farmaceutische sector mogelijk wel open moeten staan voor verandering.

Ik zeg: PFZW, kies. Ga in gesprek met farmaceuten om ze te bewegen tot goed onderbouwde, transparante en eerlijke prijzen of beleg niet.

Lees ook

Komt er dit jaar eindelijk een oplossing voor de dreiging van pensioenkortingen? Vier vragen en antwoorden

Komt er in 2020 dan eindelijk een oplossing voor de blijvende dreiging van pensioenkortingen?Vier vragen over een slepend dossier.

Landen strijden samen tegen farmareuzen

Acht landen, waaronder Nederland, binden samen de strijd aan met fabrikanten van dure medicijnen. Ze gaan intensief informatie delen, waardoor ze verwachten betere prijzen af te kunnen spreken met de farmaceutische industrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden