null

OpinieArbeidsomstandigheden

Bedrijven die slordig zijn met gevaarlijke stoffen verdienen een veel hardere aanpak

Beeld Trouw

Het plan om met werkgevers samen de grenswaarden voor werk met gevaarlijke stoffen te bepalen, is mislukt, zegt Kitty Jong, vicevoorzitter van vakbond FNV. De Inspectie is aan zet.

De FNV overweegt zich terug te trekken uit een SER-commissie. Nou en, zult u misschien zeggen. Maar het is wel degelijk van betekenis. Het gaat om levens en gezondheid van duizenden werknemers.

Marc Kuipers, scheidend inspecteur-generaal bij de Inspectie SZW (de voormalige arbeidsinspectie) concludeerde op 13 mei in deze krant dat ‘de arbeider de verliezer is in Nederland’, terwijl niemand ooit verantwoordelijkheid neemt voor de ruim vierduizend mensen die jaarlijks overlijden aan beroepsziekten. Het is echter duidelijk waar die verantwoordelijkheid ligt: bij overheid en werkgever.

Wij werken als vakbond samen met werkgevers en adviseren de overheid sinds 1993 in de SER-commissie Grenswaarden over hoe je wel degelijk veilig kunt werken met stoffen die kanker kunnen veroorzaken, je DNA kunnen veranderen of allergische reacties kunnen oproepen. De Gezondheidsraad stelt daarvoor een streefwaarde vast, een strenge gezondheidsnorm waar werkgevers naar zouden moeten streven om de veiligheid en gezondheid van hun medewerkers te garanderen.

Werkgevers vinden dat vaak economisch onhaalbaar. Daarom wordt vervolgens onderzoek gedaan naar de economische haalbaarheid van de streefwaarde. Dat doen de werkgevers zelf! Die uitkomst bespreken we in de SER-commissie en daar wordt een grenswaarde vastgesteld: de absolute maximale blootstellingswaarde. Die waarde komt vaak pas tot stand na lang soebatten; een onderhandeling over de gezondheid van de werknemer versus de economische belangen van het bedrijf. Na een aantal jaren bekijkt de commissie de waarde opnieuw, met als doel die verder te verlagen. Door vertragingstactieken van werkgevers komt het daar vaak niet van. De zelfregulering van werkgevers, iets waar de politiek in dit land heilig in gelooft, werkt niet.

Over chroom-6 is enorm gebakkeleid

Recent onderzoek heeft namelijk aangetoond dat maar 7 procent van de bedrijven een volledige beoordeling en toetsing voor alle gevaarlijke stoffen heeft gedaan. 70 procent doet geen enkele blootstellingsbeoordeling. Werkgevers negeren massaal de verplichting om bij te houden welke werknemers worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen. Onderzoeken met betrekking tot chroom-6 bevestigen dit. Maar juist over chroom-6 is enorm gebakkeleid in de SER-commissie. Door druk vanuit de FNV, maatschappelijke onrust over de relatie tussen kanker en chroom-6 en Kamervragen besloot toenmalig minister Lodewijk Asscher in te grijpen. Hij stelde zelf een grenswaarde voor deze stof vast.

De huidige praktijk van het vaststellen van grenswaarden stopt nu wat de FNV betreft. Vele malen trok de FNV overigens al aan de bel, maar liberale kabinetten negeerden de roep om meer veiligheid op het werk en scherpere controles daarop.

Door schade en schande wijs geworden, passen wij ervoor nog langer als schaamlap te dienen voor haperend beleid. Wij willen een onafhankelijke vaststelling van haalbare grenswaarden. De Inspectie SZW moet daar een grote rol in gaan spelen en de overheid moet de beslissing hiertoe nemen. Dat moet dan uitgangspunt worden van een nieuw SER-proces voor de commissie.

De allerlaatste kans om gezondheid op nummer 1 te zetten

Inspectie SZW moet actiever handhaven en voortdurend kijken of de haalbare grenswaarde naar beneden kan worden bijgesteld. En of er alternatieven kunnen worden ingezet. Bedrijven moeten, kortom, veel harder worden aangepakt waar het werken met gevaarlijke stoffen betreft.

In Nederland krijgen zo’n 30.000 werknemers jaarlijks met een beroepsziekte te maken en vinden er zo’n 200.000 ernstige ongevallen plaats. Nederland telt jaarlijks 4100 doden die vroegtijdig overlijden aan werkgerelateerde aandoeningen, 3000 daarvan door te hoge blootstelling aan kankerverwekkende stoffen. Wij willen de overheid met een nieuwe werkwijze nog een allerlaatste kans geven om de gezondheid van werknemers op nummer 1 te zetten.

Lees ook:

FNV: Merendeel werknemers heeft te maken met ongezonde en onveilige werksituaties

Veel werknemers krijgen te maken met gevaarlijke en ongezonde werksituaties. Dat blijkt uit een enquête van vakbond FNV onder ruim vijfduizend werkenden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden