Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Basisinkomen maakt dat werken ook echt loont

Opinie

Alexander de Roo

Met alleen de vlaktax-maatregel schiet de juf op de basisschool weinig op. © ANP
Opinie

Het kabinet Rutte III gaat een vlaktax van 37 procent invoeren voor bijna iedereen. Dat klinkt overzichtelijk en dat is het misschien ook. Maar het kan veel beter, betoogt Alexander de Roo, voorzitter van de Vereniging Basisinkomen, op de opiniepagina van Trouw. 

Immers met alleen deze vlaktax-maatregel schiet de juf op de basisschool weinig op. Met haar salaris van 2315 euro bruto per maand zal zij na een jaar moeten constateren dat haar zwaar bevochten salarisverhoging van 100 euro in rook op gaat en zij er netto 25 euro op achteruit gaat, aldus prof. Wouter Keller op Follow the money. Ook het gezin met een eenverdiener in een huurhuis met twee kinderen heeft niets aan dit belastingplan. Hij of zij verdient nu met 20.000 euro bruto per jaar iets meer dan het minimumloon. Stel, zij vindt een betere baan voor 31.000 euro bruto. Van die 11.000 euro bruto houdt dit gezin slechts netto 500 euro over.

Lees verder na de advertentie

Hoe kan het dat bijna honderd procent wegvalt? Dat komt omdat voor deze groepen huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget verdampen. Door deze extra lagen in het systeem loont hard werken voor hen helemaal niet. Dit geldt voor vrijwel iedereen tussen minimum en modaal. En het gaat dus niet om kleine aantallen. Zij betalen - schrik niet - in totaal 70, 80, 90 en soms zelfs meer dan 100 procent effectieve belasting. Zo wordt de door iedereen ongewenste armoedeval door Rutte III toch niet aangepakt.

Wil je mensen echt belonen voor hun werk en overzichtelijker belasting laten betalen, dan biedt een heel heldere maatregel soelaas. De toeslagen zijn door het instituut voor de volksgezondheid onlangs zelfs ziekmakend genoemd. Niet echt een bodem, waarop je stevig staat. Maar er kan wel een echte bodem geboden worden: die heet basisinkomen. Maurice de Hond peilde al dat 51 procent van de Nederlanders dit geen gek idee meer vindt. In ieder geval niet gekker dan het huidige onoverzichtelijke heffingen- en toeslagensysteem.

Het be­las­ting­sys­teem mag met Rutte III over­zich­te­lij­ker worden. Maar de armoedeval blijft bestaan

Zorg dat volwassenen over een basisinkomen van 650 euro en kinderen over 300 euro kunnen beschikken. Voeg daarbij een algemene woontoeslag van 600 euro per huishouden. Dan heeft een alleenstaande gegarandeerd 1.250 euro per maand (het sociale minimum volgens het Nibud). Een stel start met 1.900 euro. Dit plan kost jaarlijks 40 miljard euro. Maar dan heb je ook wat. De inkomstenbelasting moet omhoog naar 50 procent en alle belastingvoordelen voor werkenden vervallen, maar werken loont dan wel. Altijd houdt iedereen 50 procent over, naast het basisinkomen.

Reset

Deze vereenvoudiging van de verzorgingsstaat heeft niet alleen effect voor de werkenden tussen minimum en modaal. Het resoneert ook verder in de economie en de maatschappij als geheel. Mensen durven meer risico te nemen bij het beginnen aan een eigen bedrijf. Werknemers hebben een betere onderhandelingspositie en zijn ook gemotiveerder. Werkgevers zijn niet meer zo totaal verantwoordelijk voor het bestaan van hun werknemers. Mensen hoeven niet per se meer fulltime te werken, raken minder snel overspannen of kunnen zich nog inzetten voor andere maatschappelijke doelen zoals mantelzorg en vrijwilligerswerk. De economische zelfstandigheid van mensen in relaties wordt versterkt. En het functioneren van het sociale vangnet is niet meer afhankelijk van de grote bureaucratie.

Het belastingsysteem mag met Rutte III overzichtelijker worden. Maar de armoedeval blijft bestaan. Het oude systeem van de verzorgingsstaat is aan een reset toe. Gemeenten beginnen nu te experimenteren met het basisinkomen. Laat het CPB de effecten van het basisinkomen eens goed onderzoeken. Een basisinkomen voor iedereen en 50 procent vlaktaks voor iedereen. Werken gaat dan altijd lonen.

Lees ook: Basisinkomen: vangnet in Finland, fata morgana in Nederland



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Het be­las­ting­sys­teem mag met Rutte III over­zich­te­lij­ker worden. Maar de armoedeval blijft bestaan