Opinie

Banenplan voor arbeidsbeperkten leidt alleen maar tot geschuif met geld

Werk bij een sociaal initiatief in Amsterdam. Beeld ANP

Het plan voor meer banen voor mensen met een arbeidsbeperking werkt niet, vrezen Hans van Leeuwen en Leonore Nieuwmeijer, HR-directeur en specialist inclusiviteit bij Asito.

Staatssecretaris van sociale zaken Tamara van Ark heeft een breed offensief gelanceerd om zo veel mogelijk mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen (Trouw, 21 november). Zij ging hiervoor met alle relevante partijen om tafel en kwam dan ook met een gedegen, breedgedragen plan.

De keuze om de loonkostensubsidie in stand te houden, was een dapper besluit. In oktober werd het onderscheid tussen markt en overheid opgeheven. Het streven is naar 125.000 banen voor mensen met een arbeidsbeperking. Hier maakt ons schoonmaakbedrijf Asito zich al twee jaar hard voor. Tot zo ver goed nieuws dus.

Ongewenste ontwikkeling

Uit het voorstel van Van Ark blijkt wel een ongewenste ontwikkeling: een bonus-malussysteem. Enerzijds betalen alle werkgevers, dus markt én overheid, een opslag, om het tekort aan mensen met een arbeidsbeperking in hun eigen organisatie te compenseren. Die opslag moet hen stimuleren om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen. Daartegenover staat een bonus voor werkgevers die mensen uit de doelgroep in dienst hebben.

Als een werkgever meer mensen in dienst heeft dan het quotum vraagt, wordt er dus aan mensen met een ­arbeidsbeperking verdiend. Volgens het plan kunnen werkgevers onderling de bonus verdelen. Hiermee wordt er een systeem gecreëerd waarbij werknemers met een arbeidsbeperking een verdienmodel worden.

Dit plan lijkt dus een interessante ontwikkeling voor organisaties die veel mensen met een arbeidsbeperking in dienst hebben, zoals in de facilitaire sector. Er zijn echter drie redenen waarom dit geen goed plan is.

Risico

Opdrachtgevers, publiek en privaat, gaan met opdrachtnemers in onderhandeling over de verdeling van de bonus-malus. Zij zullen deze regeling gebruiken om de opslag terug te verdienen. Dit betekent dat er in dit scenario helemaal niet meer banen komen, er wordt alleen met geld geschoven.

De tweede reden dat dit plan niet goed is, is dat het niet bijdraagt aan het verlenen van opdrachten aan derden. Het risico dat de uitvoering bij de overheid binnenshuis plaatsvindt, wordt niet kleiner. Met deze bonus is het nog steeds aantrekkelijk werk niet aan derden uit te besteden. Daarom moet het relevant zijn waar de bonus van de ­medewerker meetelt.

Deze regeling stelt niet het belang van de mensen die het betreft voorop. De banen die er zijn, zullen voornamelijk ingevuld gaan worden met mensen die in de doelgroep vallen waar bonussen aan verdiend kunnen worden. Andere kwetsbare doelgroepen, zoals Wajongers, die niet meetellen, statushouders, langdurig bijstandsgerechtigden, ouderen en mensen met een psychische kwetsbaarheid zullen hun afstand tot de arbeidsmarkt alleen maar zien vergroten. Dit maakt de toeslag binnen dit plan heel exclusief.

De mens centraal

Iedereen is het erover eens dat het belang van de medewerker voorop moet staan en dat het daarnaast voor bedrijven makkelijker moet worden mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. De huidige quotumregeling kan best blijven bestaan in de zoektocht naar een beter alternatief. Wij zijn ervan overtuigd dat we die 125.000 banen gaan realiseren, maar wel vanuit het perspectief dat de mens centraal staat en niet het verdienmodel. De staatssecretaris moet daarom aan tafel met alle partijen om tot een beter plan te komen.

Bij Asito zien we iedere dag dat het anders kan. Van onze 10.000 medewerkers hebben er momenteel 1.400 een afstand tot de arbeidsmarkt. Ze vallen niet allemaal in het juiste hokje om ­bonussen te scoren, maar ze zijn wel ­allemaal een waardevolle toevoeging aan onze organisatie. Onze teams worden diverser en onze medewerkers ­genieten ervan dat ze mensen kunnen helpen. Het kan, maar alleen als we ­samen blijven werken.

Lees ook

De overheid haalde allerlei capriolen uit om arbeidsbeperkten een werkplek te geven, tot nu.

De opdracht voor de overheid om 25.000 banen te scheppen voor mensen met een beperking viel haar zwaar. Het nieuwe doel is nu 125.000 banen voor álle werkgevers. Is dat makkelijker?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden