null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Authenticiteit is belangrijk bij politici als Hoekstra en Omtzigt, maar tegelijk is niets zo subjectief als dat

Pieter Omtzigt maakt zich op voor zijn rentree in Den Haag. Hij ziet wel wat op tegen de hectiek en de media-aandacht, zei hij vorige week tegen dagblad Tubantia, dat zal sindsdien niet minder zijn geworden. Eerst was er een CDA-congres dat hem als ex-lid geen goed zal hebben gedaan, zo driftig werd er om alles heen geschaatst, vervolgens kwam Maurice de Hond met een peiling waarin een hypothetische lijst-Omtzigt zomaar 25 zetels scoorde.

Het Kamerlid uit Enschede is nu alles tegelijk: martelaar en messias, eenmansfractie en redder des vaderlands. En dat voor een man die gewoon de trein wil pakken naar zijn werk (‘Een treinreis vind ik heerlijk’) om liefst een beetje rustig weer aan de slag te gaan. Ongetwijfeld zal hij proberen de peiling van De Hond te relativeren, en dat zal ook niet zo moeilijk zijn: er is helemaal geen lijst-Omtzigt en er zijn geen verkiezingen, dit is het betere koffiedik-kijken. Toen Rita Verdonk haar partij Trots op Nederland lanceerde, werden haar 29 zetels voorgespiegeld, het werden er nul.

Maar dan nog: schud het maar eens van je af, al die verwachtingen, de hoop die mensen op je gevestigd hebben, vaak volstrekt onrealistisch. En schud het maar eens van je af, zo’n CDA-bijeenkomst waar Wopke Hoekstra zijn partij onbekommerd prijst als een bolwerk tegen polarisatie en verkettering, zonder ook maar één woord te wijden aan zijn eigen rol in het kabinet (dat Omtzigt wilde sensibiliseren) en in het lijsttrekkersdrama (waarin Omtzigt op een zijspoor werd gezet).

Na het beluisteren van Hoekstra’s toespraak, ofwel de speech van zijn leven, besefte ik weer één ding: hoe belangrijk authenticiteit is in het optreden van politici. Hoekstra heeft dat bij uitstek niet. Omtzigt wel, ook in zijn ongepolijste, soms onhandige en eigengereide manier van doen, daar zal een deel van zijn appeal in schuilen. Maar ik besefte nog iets: dat het gebruik van het criterium ‘authenticiteit’ bij het beoordelen van politici heel gevaarlijk is. Om te beginnen is niets zo subjectief als dit; het zal geen toeval zijn dat ik politieke geestverwanten al snel veel authentieker vind dan politieke tegenstanders. En vervolgens is het tentoonspreiden van authenticiteit een kunst die sommige niet-authentieke politici uitstekend beheersen, een beetje zoals televisie-evangelisten.

Laat ik het idee van authenticiteit dus waaien, dan moet ik zeggen dat er best goede gedachten zaten in Hoekstra’s speech, al klonken ze nogal hol. Maar wat mij betreft sprak hij na afloop de belangrijkste zinnen, toen hij aan Nieuwsuur uitlegde waarom hij niet met PvdA en GroenLinks in zee wil. Hij kiest nu voor een minderheidskabinet, maar veel liever was hij doorgegaan met de vorige coalitie, zei hij. Die had ‘goed gefunctioneerd, grote problemen aangepakt en de onderlinge verhoudingen waren goed’. Geen woord over het toeslagenschandaal, de bedorven bestuurscultuur, de val van het kabinet, het ongehoorde onrecht.

De groep-Omtzigt, die vooralsnog één man telt, zal hier anders over denken. Of deze groep de christendemocratie kan redden, betwijfel ik, maar het is een poging waard.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden