Opinie Aruba

Arubanen willen niet onafhankelijk worden

Het statuut biedt genoeg ruimte om de relatie goed in te vullen, meent Henk Timmer, die van 1948 tot 1987 op Aruba woonde en werkte. 

Het ‘lijpe’ statuut voor het koninkrijk der Nederlanden is ook na 65 jaar belangrijk voor het behoud van goede relaties binnen het koninkrijk. Het alternatief is chaos, stelt de hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert (de Verdieping, 13 december). Bovend’Eert zegt dat Aruba eerst streefde naar totale onafhankelijkheid. Dat is niet correct. Aruba wilde autonomie binnen het Koninkrijk, de uiteindelijk verkregen status aparte. Als dat niet zou lukken, zou Aruba als laatste redmiddel voor onafhankelijkheid kiezen.

De VVD en SP komen regelmatig met suggesties voor een lossere band met de Cariben. Maar verwijderen of wijzigen kan niet zonder medewerking van de koninkrijkspartners. VVD-parlementslid André Bosman pleit voor een gemenebestrelatie, maar als ik daar met Arubaanse vrienden over spreek en uitleg dat ze in dat geval geen Nederlands paspoort meer hebben, is de reactie: nunca, never, nooit. Wel 99 procent van de bevolking wil dat Nederlands paspoort niet kwijt, een paspoort dat staat voor vrijheid, stabiliteit, medische hulp, hoger onderwijs en garanties voor rechtszekerheid en goed bestuur.

Bovendien heeft bijna elke Arubaan familie in Nederland. Zo gaat een flink deel van de voor studie en opleiding in Nederland verblijvende jongelui na de opleiding in Nederland aan de slag. Nuttig voor het opdoen van werkervaring om daarna goed voorbereid naar Aruba terug te kunnen gaan. Maar een passende werkkring op Aruba is er niet altijd voor iedereen.

In Nederland aan het werk blijven

Sommigen kiezen een studierichting die op Aruba weinig kansen biedt of waar al ruimschoots in voorzien is, maar er zijn meer redenen om voorlopig maar in Nederland aan het werk te blijven, zoals het salarisverschil of een partner die in Nederland wil blijven. Ze houden veel van hun eiland, maar weten dat de wereld groter is dan Aruba.

De koninkrijksband is bovendien een garantie voor de status quo in de verhouding met buurland Venezuela. Een relatie met een groter land is en blijft noodzakelijk en Venezuela heeft bij diverse gelegenheden laten doorschemeren dat het die relatie graag wil aangaan. Maar het is niet ondenkbaar dat daarbij de territoriale onschendbaarheid in gevaar komt. Want Venezuela wil meer, althans de geschiedenis wijst in die richting.

In 1976 begon de toenmalige president van Venezuela Carlos Andrés Pérez een charmeoffensief, toen het kabinet-Den Uyl bij de Antillen aandrong om te kiezen voor onafhankelijkheid. Samengevat kwam dat hierop neer: toen Venezuela in 1821 onafhankelijk werd, voerden drie van de reeks eilanden voor de kust de Nederlandse vlag. Venezuela respecteerde die status quo, vanwege de goede relatie met Nederland. In de Grondwet staat echter dat deze eilanden tot Venezolaans gebied behoren. “Dus als Nederland hier weggaat, willen we graag dat u bij ons komt. Wij zullen echt niet zomaar binnenvallen, maar u zult wel met open armen ontvangen worden: ik val u aan met vriendschap”, vertrouwde hij enkele prominente Arubanen toe.

Bij Venezuela aansluiten

In de sinds 1999 geldende Venezolaanse grondwet staat dat er wetgeving is die het mogelijk maakt dat gebieden op basis van de vrije wil van hun inwoners zich bij de republiek aansluiten (art.14). Een directe uitnodiging kennelijk bedoeld voor de ABC-eilanden. Vergelijkbaar met als er in de Nederlandse grondwet zou staan dat er wetgeving klaarligt om Vlaanderen in Nederland op te nemen.

Bosman stelt voor om als gemenebest te blijven samenwerken en daaraan vorm te geven via een jaarlijkse assemblee van Regeringsleiders en de instelling van een Permanent Secretariaat (PS). Nuttig voor een goede samenwerking, maar zo’n assemblee en PS kunnen prima binnen het koninkrijk ingesteld worden. Dat hoeft daar niet voor op de schop.

Lees ook: 

Nederland moet zijn morele verplichtingen in de Antillen nakomen

Wanbestuur op Sint-Eustatius rechtvaardigt Haags ingrijpen, maar hopelijk luidt dit ingrijpen ook het einde in van Nederlands desinteresse voor de nieuwe Antilliaanse gemeenten.

Venezolaans leger faciliteert smokkel naar Antillen 

Uit onderzoek blijkt dat Venezolaans goud met hulp van de overheid naar de Antillen wordt gesmokkeld. Dat is saillant in het licht van het huidige conflict met de eilanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden