null

OpinieWetenschap

Arabisten voorspellen geen aanslagen

Peter Hagoort gebruikt een ongelukkig voorbeeld in zijn, overigens terechte, pleidooi om te investeren in wetenschap die misschien niet zo nuttig lijkt, schrijft arabist Ronald Kon. Arabisten hadden 9/11 echt niet kunnen zien aankomen.

Ronald Kon

Peter Hagoort, sinds 2004 lid van de KNAW, pleit voor investering in onderwijs en onderzoek om ook onvoorspelbare crises, zoals de huidige pandemie, gefundeerd het hoofd te kunnen bieden (Opinie, 4 juli). Daar kun je moeilijk tegen zijn. Zijn pleidooi is echter minder sterk, vooral door de keuze van een verkeerd voorbeeld.

Verondersteld nutteloze kennis (Hagoort: ‘wetenschap’) “blijkt later van vitaal belang voor de weerbaarheid van onze samenleving”. Dan keert hij de redenatie om: kort voor de aanslag op de Twin Towers was de vakgroep Arabisch aan een van de Nederlandse universiteiten opgeheven. “Achteraf geen gelukkige keuze, toen plotsklaps kennis van de Arabische taal en cultuur belangrijk was om de onvoorziene gebeurtenissen te duiden.” Deze redenering kan mij niet overtuigen.

Ook na die opheffing bleven er vakgroepen over op hetzelfde vakgebied die zich óók niet bezighielden met het voorzien van dit soort gebeurtenissen. Toch is de weerbaarheid van onze samenleving daardoor geen moment in gevaar geweest, en ook niet toegenomen. Hagoort onderschat zo de complexiteit van de redenen voor die aanslagen en overschat de ambities van arabistische vakgroepen.

Monopolie op diploma’s

Kennis van de Arabische maatschappij is en was niet het exclusieve jachtterrein van de arabist. Beroepsbeoefenaren van velerlei snit laten zich in de media uit over het Arabische Midden-Oosten: antropologen, cyberexperts, historici, islamologen, juristen, militairen, sociologen, theologen.

Hagoorts pleidooi voor investeringen is in zoverre welkom, nu is gebleken dat de universitaire opleidingen Arabische taal en cultuur gaandeweg omgedoopt zijn tot Midden-Oostenstudies, of ondergebracht bij islamstudies. Het ministerie van onderwijs heeft nog steeds het monopolie op de bijbehorende diploma’s, maar niet per se op de vereiste kennis.

Tot slot: geen van de arabistische leden van de KNAW (ik telde er vier op de ledenlijst, waarvan drie met emeritaat) heeft zich in zijn academische bestaan ooit diepgravend beziggehouden met die aspecten van de Arabische taal en cultuur die ook maar een eerste aanzet tot inzicht hadden kunnen bieden in wat leidde tot 11 september. Waarom zouden ze ook? Ze hebben veel anders nuttigs en leesbaars gedaan.

Lees ook:
Vooral kennis maakt weerbaar tegen een pandemie

Investeren in onderwijs en onderzoek is nodig om een pandemie of een andere crisis aan te kunnen, schrijft Peter Hagoort, Akademiehoogleraar Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden