null Beeld

ColumnStevo Akkerman

Ankie Broekers-Knol is namens de VVD staatssecretaris van verhekking

Als mensen ternauwernood weten te ontkomen aan het lot dat de Taliban voor hen in petto had, als ze het vliegveld van Kaboel weten te bereiken ondanks blokkades, intimidaties en ­geweld, als ze een ingang kunnen vinden, een hand die hen naar binnen leidt en tenslotte een plek in een vliegtuig, dan leidt dat tot ver buiten Afghanistan tot grote ­opluchting. Ook in Europa, waar veel landen de afgelopen twintig jaar militair betrokken raakten bij dat land en zijn inwoners. ­Tegelijkertijd doet datzelfde Europa, ­inclusief Nederland, er alles aan om dergelijke mensen – vluchtelingen, asielzoekers – te weren.

In het niemandsland tussen Wit-Rusland en Polen zitten tientallen vluchtelingen, waaronder Afghanen, die niemand wil hebben. Op een foto in deze krant zag je een vrouw zittend op een matje in het gras, met achter haar twee imposant ogende militairen – Poolse grenswachten die haar en de anderen tegenhouden en belemmeren asiel aan te vragen. Deze mensen zijn slachtoffer van het cynische spel dat de Wit-Russische leider Loekasjenko speelt met de oostelijke EU-landen, dat staat buiten kijf. Maar de respons van deze landen is ook cynisch. Er wordt over vluchtelingen gesproken als over een vijandig leger, de term ‘hybride oorlog’ valt in officiële verklaringen, en er worden hekken geplaatst: 2,5 meter hoog, voorzien van prikkeldraad, naar model van het Hongaarse anti-vluchtelingenhek aan de grens met Servië.

‘Verhekking’, noemde hoogleraar Leo Lucassen dit op Twitter. En dat is het inderdaad. Er is in Europa sprake van ernstige verhekking, niet alleen in fysieke zin, er heerst ook verhekking van het denken, en van het hart. In Nederland is Ankie Broekers-Knol namens de VVD staatssecretaris van verhekking; aan haar de taak de rechtse populisten de wind uit de zeilen te nemen door zelf rechts-populistisch beleid te voeren.

Toegegeven, de asielportefeuille is per definitie een ondankbare, er zal altijd spanning bestaan tussen het humanitaire en het juridische belang. Maar juist daarom wil je op deze post iemand die verdragen en wetten serieus neemt en niet handelt naar de politieke waan van de dag – er moet een norm zijn, een toetssteen. Dat is lastig als de eigen partijleider zich erop beroemt het aantal Syrische vluchtelingen met 90 procent te hebben teruggebracht; voor de VVD is een succesvol asiel­beleid een beleid met zo weinig ­mogelijk asielzoekers. Hoe de toestand in de wereld ook is. Wat het recht ook zegt.

Het is in alle incidenten rond Broekers-Knol zichtbaar dat ze vanuit dat ‘liberale’ uitgangspunt opereert. Eerst maar eens een hek plaatsen, dan volgt de toetsing later wel. Haar besluit om het recht op gezinshereniging voor alleenstaande asielkinderen te dwarsbomen – buiten de Kamer om – was tot dusver het meest schrijnende voorbeeld, maar zo werkt het dus. Gisteren kwam Broekers, na felle kritiek van Kamerleden en migratiedeskundigen, met de mededeling dat ze haar maatregel terugdraait: de ‘omvang van de casuïstiek was groter dan verwacht’.

Dit bleek een hek te ver. Maar welke zullen er nog volgen?

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden