Column

Andere planeten benaderen we met een voorzichtigheid die op aarde ver te zoeken is

Marjolijn van Heemstra Beeld Jörgen Caris

Op een symposium over de planeet Mars wordt gesproken over de vraag hoe we moeten omgaan met het mogelijke leven daar. Wat dat leven precies inhoudt weet niemand, voorlopig zijn er alleen maar aanwijzingen dat het zou kunnen bestaan. 

In oude rotsen zijn organische moleculen gevonden, mogelijke bouwstenen voor organismen en er is een variërende hoeveelheid methaan in de dampkring die erop kan wijzen dat die organismen inderdaad bestaan.

Als dat leven er is, gaat het om iets kleins. Iets wat je met het blote oog niet ziet. En toch die vraag: hoe gaan we ermee om? Mogen we het oppakken? Aanraken? Meenemen? De meningen verschillen, maar over het algemeen vindt men dat grote voorzichtigheid geboden is. Verkenners moeten er uit de buurt blijven, wie weet waar besmetting met aardse bacteriën toe kan leiden.

Terwijl ik luister naar de groep, professionals en aangewaaide ruimtevaartfans als ik, vraag ik me af of er ooit een soortgelijk gesprek heeft plaatsgevonden voordat schepen vanuit hier naar de Nieuwe Wereld voeren. Een onderneming die qua reistijd en risico’s misschien wel vergelijkbaar was met een toekomstige bemande missie naar de rode planeet.

Stak iemand van de bemanning zijn vinger op om te vragen hoe er eigenlijk moest worden omgegaan met mogelijk leven zo ver van huis? Heeft iemand geopperd bij dat mogelijke leven uit de buurt te blijven om besmetting te voorkomen? Als dat al gebeurde, is er niet naar geluisterd.

Het is vreemd met hoeveel voorzichtigheid we andere planeten tegemoet treden terwijl we met onze eigen dwaalster zo achteloos omgaan, vreemd dat een mogelijk miniem organisme op Mars een ethische vraag oproept die we bij de bioindustrie achterwege laten. Is het omdat we stiekem toch bang zijn voor buitenaards leven? Of speelt hier het idee dat we straks op een nieuwe planeet met een schone lei kunnen beginnen? Terug naar de onschuld in een koude steenwoestijn. Theologisch gezien zou het misschien wel kunnen. Geldt de erfzonde ook op een planeet waar nooit een boom van de kennis van goed en kwaad stond?

Er is een theorie dat Mars en de aarde ooit botsten en daarbij uitwisseling van leven plaatsvond. Als dat gebeurd is (een duizelingwekkende gedachte) scharrelt het buitenaardse leven al lang op aarde rond, misschien wel geëvolueerd tot zoogdier. Misschien staat het in een megastal te wachten op vervoer naar het slachthuis, waar met bijzonder weinig voorzichtigheid leven teniet wordt gedaan.

Schrijfster en theatermaakster Marjolijn van Heemstra denkt na over geld en wat van waarde is. Lees hier meer van Marjolijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden