Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Alsof je niet én van voetbal én van boeken kunt houden

Opinie

Nelleke Noordervliet

Nelleke Noordervliet © Nelleke Noordervliet
Column

Ziezo, we hebben de sportzomer weer gehad, alleen morgen nog even naar de Champs Élysées. Wekenlang genoten van WK, Wimbledon en Tour. U zou het van mij misschien niet denken, maar ik kijk er graag naar en weet er ook wel wat van. 

Ik begrijp heel goed dat een groot deel van de bevolking zo'n sportzomer niet graag zou missen. NPO steekt kapitalen in de bevrediging van sportkijkers. Voor voetbal wordt er jaarlijks met gemak 75 miljoen uitgetrokken. Van mij mag het. Ook de commerciëlen handelen graag in voetbal. Het is big business. Maar... natuurlijk volgt er een maar.

Lees verder na de advertentie

Sportclubs zijn bedrijven en worden bedrijfsmatig geleid. Het zijn ondernemers, die soms grote risico's lopen. Dat hoort erbij. Er wordt veel geld verdiend. Het gaat ook weleens mis. FC Twente heeft het ervaren. Nu geeft de overheid financiële steun aan dat bedrijf. Wanbeheer wordt beloond. Kennelijk is sport zo belangrijk dat het de overheid niet kan schelen hoe de clubs worden geleid. Net zoals Shell en Unilever (overigens wel goedgeleide bedrijven) helaas op financiële steun van de overheid kunnen rekenen, zo hoeven sportclubs zich geen zorgen te maken als het misgaat. Dat alles omdat er zoveel mensen genieten van sport. Dat mag wat kosten.

Zo veel mogelijk van dezelfde emotie/sensatie/ lach-of-ik-schiet/gewelds en seks­pro­gram­ma's vullen de buis

Het staat in nogal schril contrast tot de manier waarop de overheid kunst en cultuur ziet en een aan de overheid gelieerde organisatie als NPO. De mensen die genieten van kunst en cultuur worden gezien als een geheel los van de maatschappij staande nuffige elite die zijn eigen krankzinnige hobby maar moet betalen. Alsof er geen overlap is. Alsof je niet én van voetballen én van boeken kunt houden.

Diversiteit is niet gewenst

NPO-baas Frans Klein, een soort tsaar in omroepland, is heel duidelijk over de opdracht die hij heeft om goede informatie, journalistiek, wetenschap, kunst en cultuur in voldoende mate aan bod te laten komen. Er is genoeg, vindt hij, en het kan best een tandje minder. Door de overheid is hij wel in een rare spagaat gedwongen. De overheidsbijdrage aan de NPO wordt bevroren of verminderd. Inkomsten moet de publieke omroep maar zien te krijgen door reclame. Reclame zorgt ook bij RTL en SBS en Fox voor de inkomsten. Daarom heten zij de commerciëlen. Daarom trekken zij reclame. Daarom wil de overheid juist dat NPO ook andere taken dan puur commerciële vervult.

Maar hoe doe je dat als je via reclame inkomsten moet krijgen? Per definitie krijg je daar Grootste-Gemene-Delerprogramma's van. Hoe meer mensen kijken, hoe meer bedrijven daar hun reclame willen plaatsen, hoe meer geld naar dat soort programma's gaat, hoe meer van dat soort programma's worden gemaakt. Diversiteit, het toverwoord op een ander politiek schaakbord, is in reclame- en omroepkringen dus niet gewenst. Zo veel mogelijk van dezelfde emotie/sensatie/lach-of-ik-schiet/gewelds- en seksprogramma's vullen de buis.

Denkfout

De gedachte dat je zo veel mogelijk mensen naar zo veel mogelijk dezelfde programma's moet willen laten kijken is een denkfout voor wie zich wil onderscheiden door kwaliteit en bovendien in tegenspraak met de opdracht aan de NPO om terreinen te bestrijken die de commerciële omroepen laten liggen. Om divers te zijn, informatief, cultureel, en ja, ook sportief.

Boekenprogramma's, ooit prominent aanwezig (Adriaan van Dis, Maarten 't Hart, Michael Zeeman), zijn op een halfuurtje op zondagochtend na geheel verdwenen. Theater wordt mondjesmaat toebedeeld aan Cornald Maas. Muziek beperkt zich tot Podium Witteman (dankzij de persoonlijke inzet en liefde van Witteman!) en de Matthäus met Pasen. Beeldende kunst is voor Jeroen Krabbé, die in het voetspoor van grote schilders reist. Journalistieke programma's zijn verworden tot 'Het gevoel van de Vierdaagse'. Voor mooie documentaires moet je je nachtrust opofferen. Netflix is beter.

Als ik het publiek dat geniet van theater, muziek, beeldende kunst, literatuur, geschiedenis en wetenschap bij elkaar optel, dan is dat een substantieel deel van de Nederlanders. Als reclame-goeroes daar geen heil in zien (achterlijke business is dat trouwens), dan moet de Nederlandse overheid dat doen. Cultuur is de meest essentiële uitdrukking van onze gezamenlijke, veelkleurige maatschappij.

Nelleke Noordervliet, schrijfster van veelgelezen romans, geeft tweewekelijks haar visie op de actualiteit. Lees hier al haar columns. 

Deel dit artikel

Zo veel mogelijk van dezelfde emotie/sensatie/ lach-of-ik-schiet/gewelds en seks­pro­gram­ma's vullen de buis