column

Als je ze van dichtbij bekijkt, vullen de lezingen van Arib en Buma elkaar aan

Beeld Trouw

Er zijn op het eerste gezicht onschuldige ­lezingen die toch plots heel veel pijn kunnen doen. Au! 

Ze doen zeer aan je vernauwde ideologische blik en laten je boos en verward achter. Dit was het geval met de H.J. Schoo-lezing van CDA-leider Sybrand van Haersma Buma en nu weer met de Abel Herzberg­lezing van Kamervoorzitter Khadija Arib. Hoewel ik vermoed dat na het agressieve rumoer rond de CDA’er, nu rondom Arib een gegeneerde stilte zal ontstaan. Behalve voor sommige reaguurders op de facebookpagina van Trouw, die deze politica gisteren voor ‘nestbevuiler’ of ‘teef’ (inmiddels verwijderd, red.) uitmaakten.

Ik heb de tekst van Buma pas na al de reacties erop gelezen. Een voordeel. Dat wil zeggen na de storm van woede en mondschuim die opstak in al die stukjes in de pers. Dan lijkt het alsof je een tijdje in een vijandig oerwoud hebt gezeten en bij het doornemen van de tekst in een rustige open plaats in het bos op adem kunt komen. En daar is geen Trump 2.0, neoconservatieve kliek of enge nationalist te ­bekennen maar een genuanceerde CDA-­politicus die niet voor de realiteit wegkijkt. Vaststellen dat verscheidenheid en diversiteit nooit een doel op zich is geweest voor Nederland, zoals Buma deed, is een waarheid als een koe. Hoewel ik verscheidenheid leuk en verfrissend vind, maar wel met mate. Buma: ‘De Nederlandse cultuur is gebouwd op eenheid in verscheidenheid – en niet op het cultuurrelativisme van het multiculturele vooruitgangsdenken’.

Als je de lezing leest, constateer je snel dat Buma ervan beschuldigen ­Nederland in een christelijk cultureel korset op te sluiten, niets anders is dan basale ­manipulatie van zijn woorden. De CDA-leider zegt ook expliciet geen pleidooi te houden ‘voor een terugkeer naar het kerkelijke moralisme van de eerste helft van de twintigste eeuw’ maar naar ‘de West-Europese traditie van collectieve waarden’. Wel wijst Buma naar wat ik in mijn eigen Abel Herzberglezing (2003) de ‘multiculturele desintegratie’ heb genoemd: ‘Nieuwkomers bleken onze lonkende individuele vrijheid helemaal niet vanzelfsprekend te omarmen’.

En dit is precies wat Khadija Arib illustreert met haar eigen Herzberglezing. Ze preciseert haarfijn, met moed en zonder taboe hoe groepen migranten steeds meer met hun rug naar de democratie en Nederland zijn gaan staan, terwijl ze wel een beroep hierop doen: ‘Een groep die onze rechtsstaat misbruikt om zichzelf te manifesteren, maar die rechtsstaat liever afschaft om andersdenkenden uit te schakelen’. Wat deze Kamervoorzitter doet, net als haar Nedermarokkaanse collega’s Aboutaleb en Marcouch, is een alarmkreet slaken om al die naïeve of onverschillige Nederlanders te waarschuwen voor de stormachtige opkomst van het salafisme, ook wel de ‘pure islam’ genoemd.

Ze vraagt expliciet om hard optreden tegen deze religieuze ziekte die een dozijn moskeeën in handen heeft in de hoofdstad en jongeren infecteert. Als je ze van dichtbij bekijkt, vullen de lezingen van Arib en Buma elkaar aan en dit doet ‘au’.

Lees ook: Khadija Arib: We zijn te lang onverschillig geweest
Lees hier meer columns van Ephimenco.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden