null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnNelleke Noordervliet

Als iemand me is tegengevallen in de Afghaanse crisis, is het wel Sigrid Kaag

Elke Europeaan met een hart in zijn lijf heeft naar de chaos in Kaboel gekeken met jeukende handen: hoe kunnen we helpen. Stel dat wij onder de knoet kwamen van de Taliban, dan stonden we ook wanhopig op Schiphol en bij Hazeldonk in de rij om eruit te kunnen. Het Britse opinieblad The Economist meldt dat 50 procent van alle vluchtelingen in de wereld uit Arabische landen komt. Taliban en ander autocratisch gespuis zijn een horrorscenario voor de vrije mens.

Maar wat zeggen de in Europa boven ons gestelden? Deuren dicht voor Afghaanse vluchtelingen. Daar zit je dan met je goeie gedrag. Een typisch geval van cognitieve dissonantie. Ik probeer enige ratio in het officiële Europese standpunt te ontdekken. Veel hart zit er sowieso niet in.

Honderdduizenden Afghanen zullen, ook als ze eerlijk verdeeld kunnen worden, veel inschikkelijkheid vergen van de ontvangende landen. Het is in Nederland voor jonge mensen heel moeilijk een behoorlijk huis te vinden. Zowel in de koop- als in de huursector is een gigantisch tekort. Asielzoekers met een verblijfsvergunning blijven noodgedwongen in de opvangcentra, zodat gevluchte Afghanen in legerplaatsen en tentenkampen terechtkomen. Zo’n uitzichtloze situatie gun je de mensen ook niet.

Wrijving en conflict

De weerstand onder woningzoekende Nederlanders zal er niet minder om worden. Ik kan me hun bezwaar voorstellen. Wrijving en conflict. Dat is een reëel probleem. Minder reëel is de vrees voor vluchtende terroristen. Uit Afghanistan zullen over het algemeen mensen willen weggaan die hun leven onder de Taliban niet zeker zijn of die ernstig beperkt worden in hun vrijheid. Dat zullen dus vaak mensen zijn met moderne opvattingen en waarschijnlijk een behoorlijke opleiding, mensen die in Europa best hun weg zouden kunnen vinden.

Europa sluit nu graag een deal met landen waar men over het algemeen niet veel mee op heeft, om voor opvang in de regio zorg te dragen. Opvang in de regio is een vals humanitair voorwendsel, alsof het goed is om vanuit primitieve kampen aan de horizon nog je eigen land te zien. Voor een miljard kopen we het probleem af en houden we het uit zicht.

Natuurlijk zou het de internationale gemeenschap, vertegenwoordigd in de Verenigde Naties, sieren wanneer er een gemeenschappelijk en globaal plan voor opvang van vluchtelingen inclusief een dwingende verdeelsleutel zou komen. VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR heeft nog wel wat mensen in de aanbieding die al jaren in kampen zitten. Maar ja, in de VN zitten ook Arabische landen, waar juist veel van die vluchtelingen vandaan komen. Die landen houden voorstellen nogal eens tegen.

Het zal dus een vrome wens zijn, want op Europese schaal zit in het verdelen van vluchtelingen nou net de pijn. De grote verdedigers van fort Europa zijn Polen en Oostenrijk, om van Hongarije nog maar te zwijgen. Nederland is van nature nogal knieperig als het om gastvrijheid gaat, zie de machinaties van staatssecretaris Ankie Broekers-Knol. In Duitsland hebben ze niet meer zoveel zin om Wir schaffen das te zeggen, nu Mutti Merkel toch met pensioen gaat. Er spreekt een onaangename hardheid uit.

Weinig initiatief

In Nederland zitten we met een demissionair kabinet dat zich wel opeens druk maakt over het klimaat en de georganiseerde misdaad, maar weinig initiatief toont voor Afghanen en andere vluchtelingen. Minister Sigrid Kaag was naar de regio om over verdere hulp bij evacuatie van Nederlandse Afghanen te spreken, maar ook als vooruitgeschoven Europese post om die landen met geld te paaien voor opvang en huisvesting van vluchtelingen.

Pakistan heeft 3 miljoen vluchtelingen binnen de grenzen. Dat is 1 op de 72 inwoners. Waar er zoveel zijn kunnen er nog wel een paar bij, is het Europese motto. Voor Nederland zou 1 op 72 betekenen dat we meer dan tweehonderdduizend Afghanen moeten opvangen. Dat doen we natuurlijk niet. We herinneren ons nog de miljoen Belgen die we opvingen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Als iemand me de laatste weken is tegengevallen, is het wel Kaag. Van haar verwachtte ik wat. Maar er is niet eens een lijst met namen van ‘onze’ Afghanen die achter moesten blijven. Weer een illusie armer.

Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) schreef meerdere romans, novelles en theaterstukken. In 2018 won ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. In haar column in Trouw bespiegelt ze tweewekelijks op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden