null

OpinieDe Antillen

‘Als de eilanden zo graag autonoom willen zijn, laat ze zich losmaken’

Oud-hoogleraar migratierecht Ulli d’Oliveira betwist de stelling dat het Nederlands kabinet de coronatijd misbruikt om de macht te grijpen op de Antillen.

Ulli d’Oliveira

De heren Bodok en Hoogers (Opinie, 26 augustus) jeremiëren over de vuige aantasting van de autonomie van de landen Curaçao, Aruba en Sint-Maarten door de Nederlandse neokolonisator. Die verbindt voorwaarden van bestuurshervorming aan financiële steun in verband met de coronacrisis. De staatssecretaris van binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties “gebruikt deze coronacrisis met de juridische en financiële machtspositie van Nederland om de acceptatie van een consensus-Rijkswet Caribische hervormingsautoriteit af te dwingen”. Er wordt door Nederland misbruik van de omstandigheden gemaakt: “zonder lening geen eten, maar met eten geen autonomie, geen zeggenschap en geen gelijkwaardigheid”. Anders dan het Statuut doet geloven “voldoen de verhoudingen in het koninkrijk niet aan de principes van good governance van de Verenigde Naties en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur”.

Hoe krijgen de heren dit eenzijdig lamenteren uit de computer. Als het over handhaven van beginselen van behoorlijk bestuur gaat, zijn de eilanden sinds jaar en dag stralende voorbeelden van schending. Nepotisme, begunstiging van familie en vrienden, zelfverrijking, corruptie op vele fronten, noem maar op, zijn aan de orde van de dag. Mensenrechten worden aan de lopende band met voeten getreden, met name ten opzichte van ongedocumenteerde vreemdelingen. Betrouwbaar bestuur is op de eilanden ver te zoeken of zelfs onvindbaar. Een en ander is onlangs nog in het Antilliaans Dagblad toegelicht door Curaçaoënaar George Lichtveld. De bevolking is het kind van de rekening en zoekt dan ook zo mogelijk een goed heenkomen in Nederland.

Malle Henkie

De viruscrisis laat de eenzijdigheid van de op toerisme geörienteerde economie van de eilanden zien en Nederland schiet te hulp. Dat is betrouwbaar bestuur. Daartoe is Nederland ook verplicht door het Statuut, dat de landen oplegt elkaar op voet van gelijkwaardigheid wederzijds bijstand te verlenen. Maar de geldschieter is geen malle Henkie, die blindelings doorgaat met het financieren van wanbestuur. Ook al wordt er door de premiers van de eilanden in verschillende toonaarden moord en brand geschreeuwd over de teloorgang van de autonomie en de gelijkwaardigheid, de politieke realiteit is dat die autonomie te grabbel gegooid is en de gelijkwaardigheid er nooit geweest is. Het Statuut verklaart het waarborgen van goed bestuur tot aangelegenheid van het koninkrijk, dat wil zeggen dat inderdaad de beslissingsmacht daarover in Nederland ligt.

De Rijksministerraad, waarin de eilanden als een makkelijk te overstemmen minderheid aanwezig zijn, neemt de besluiten, ook over de onverenigbaarheid van lokale wetten en regelingen die in strijd zijn met hogere regelingen. Om dat samen te vatten als ‘De eilanden zijn overgeleverd aan het humeur van de Nederlandse premier’ is een overdrijving die makkelijk het predicaat ‘alternatief feit’ verdient.Autonoom

Naar mijn mening had Nederland op grond van deze waarborgfunctie voor de deugdelijkheid van het bestuur op de eilanden allang moeten ingrijpen. Het is zwak dat het dit pas heeft gedurfd nu het water de eilanden aan de lippen staat.

En overigens: als de eilanden zo graag autonoom willen zijn, laat ze zich losmaken uit het koninkrijk. Niemand let ze om soevereine dwergstaatjes te worden. Het Statuut is geen eeuwig edict. Aruba heeft zich zelfs in het Statuut het recht voorbehouden om uit te stappen. En ik zou zeggen: op voet van gelijkwaardigheid heeft Nederland dat recht ook. Waarom zou Nederland niet het recht hebben de banden te verbreken, als een van de andere landen dat in het Statuut heeft willen vastleggen? Als dat Nederland ontzegd zou moeten worden, waar is dan de gelijkwaardigheid die het Statuut preekt? Het eindeloos ‘laat me los, hou me vast’ begint te vervelen. Laat de landen uittreden, of een soort gemeentes worden zoals de BES-eilanden. Dat schept duidelijkheid over de feitelijke verhoudingen.

Lees ook:

Caribische eilanden zijn overgeleverd aan het humeur van Rutte

Het Nederlandse kabinet maakt in coronatijd korte metten met de Caribische autonomie, schrijven organisatie-adviseur Ray Bodok en hoogleraar staatsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Roep om hulp uit Antillen mondt uit in een conflict

Moeten de Caribische eilanden geld lenen om de klappen van de coronacrisis op te vangen, of hebben ze recht op een gift van Nederland? De kwestie mondt uit in een conflict.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden