Beeld Trouw

Commentaar Populisme

Als afkomst vaker een argument wordt van politiek debat, wordt het uiteindelijk ook valide

Het is triest te moeten constateren dat afkomst van een politicus meer en meer onderwerp wordt van politieke strijd. Donald Trump gaf daar deze week weer een sterk staaltje van weg. Vier leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, vier uitgesproken tegenstanders van zijn beleid en zijn persoon, maar ook vier Amerikaanse staatsburgers, werden aangesproken op hun afkomst. Gezien hun niet-Amerikaanse afkomst dienen wel vraagtekens te worden geplaatst bij hun loyaliteit aan het land, redeneerde Trump. Om er aan toe te voegen dat als het hen niet bevalt in de VS er altijd een weg terug is naar het land van herkomst.

Waar kennen we dit van? Voor Geert Wilders is het simpele feit dat zij twee nationaliteiten heeft automatisch reden te twijfelen aan de motieven van Kamervoorzitter Khadija Arib. En Tunahan Kuzu dient volgens Wilders, als dit Kamerlid van Denk kritiek heeft op Nederland, parlementariër te worden in Ankara.

Nu het populisme, wereldwijd gezien, almaar aan kracht blijft winnen, nemen dergelijke verwerpelijke verdachtmakingen en het onuitgesproken wantrouwen kennelijk ook alleen maar toe.

Trump en Wilders hebben deze verdachtmakingen nodig om de aandacht af te kunnen leiden van de terechte kritiek op hun politiek. De politici die Arib in Nederland of Ilhan Omar in Washington verdedigen worden voor de grote achterban van Wilders en Trump automatisch beschouwd als verdacht en verwerpelijk.

Het antwoord in Washington op de grove verdachtmakingen van Trump was heftig en tegelijkertijd teleurstellend zwak. De kritiek was immers vrijwel uitsluitend afkomstig uit de Democratische Partij. Republikeinen hielden zich muisstil, wellicht omdat men inschatte dat kritiek op de president hen een eventuele herverkiezing zou kunnen kosten. Daarmee worden de opmerkingen van Trump echter ‘gewone’ argumenten in een politieke strijd. Democraten zijn tegen, Republikeinen ‘dus’ voor.

Hier schuilt echter een enorm gevaar in. Naarmate afkomst vaker een argument wordt in een politiek debat en de kampen voorspelbaarder worden, wordt dit argument in de beleving normaler en uiteindelijk ook valide. Dat mag nooit en te nimmer gebeuren. Verantwoordelijke politici, in de Verenigde Staten, in Nederland, of waar het populisme dan ook de kop opsteekt, zullen die verantwoordelijkheid moeten tonen en blijven herhalen dat afkomst niet logischerwijs een rol moet spelen in het politieke debat. Nederlandse parlementariërs trokken zich van Wilders verdachtmakingen niets aan en kozen uiteindelijk Arib als hun voorzitter. Dergelijke krachtige signalen zijn meer en vaker nodig.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden