null Beeld
Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Alles uitvergroten tot de relativerende context verdwijnt

Ik wilde een Kamerdebat over de schandelijke toeslagenaffaire volgen, maar wat ik eergisteren kreeg was soms een ordinaire partij prijsschieten op de grote politieke concurrent. In dit geval de man die onaantastbaar lijkt in de kiezersgunst. Van Wilders (PVV) had ik onlangs in een interruptie gehoord dat Mark Rutte ‘geen ballen had’. Maar dinsdag, en dit in tegenspraak met het hierboven ­geciteerde, vond Wilders toch dat Rutte ‘de democratie heeft verkracht’. Coalitievriend Rob Jetten (D66) vergeleek Rutte met een inbreker of iets dergelijks, die ‘zijn vinger­afdrukken op het toeslagendossier’ had achtergelaten. Verder linkte Jetten moeiteloos de affaire aan oude uitspraken van Rutte die hij in zijn privéarchief ‘Tang op Varken’ zorgvuldig had opgeslagen: ‘Pleur op’ (2016, over rellende ­Turken) en ‘Vecht je in’ (2015, over discriminatie op de arbeidsmarkt).

Mark Rutte bleef onbewogen op zijn smartphone lezen. Misschien had hij zojuist het onderzoek van Kieskompas in opdracht van Trouw onder 6171 respondenten als WhatsApp doorgekregen. Daarin wenst een meerderheid hem opnieuw als premier ondanks zijn aftreden, en beschouwt de toeslagenaffaire verder als ‘een non-issue’.

Oververhitte retoriek

Gelukkig was er Pieter Omtzigt (CDA) met zijn vlammend betoog, zeer inhoudelijk en met een indrukwekkende dossierkennis, die Rutte dwong om zijn excuses expliciet aan hem te maken. Maar hoe gerechtvaardigd zijn inbreng en hoe gefundeerd ook zijn kritiek, ik vraag me af of Omtzigt zich soms niet in zijn oververhitte retoriek verliest. Zo vergeleek hij bijvoorbeeld Nederland met het corrupte Malta (waar onderzoeksjournalist Daphne Caruana Galizia werd vermoord). Ook noemde hij de verstrengeling van parlement, kabinet en pers ‘de kliek in Den Haag’ – met als journalistieke uitzondering Pieter Klein (RTL-nieuws) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) die zich in de toeslagenaffaire hadden vastgebeten.

Nog een tredje hoger was zijn kwalificatie van Nederland in het ­algemeen: “Dit is een bananenmonarchie”. Nou, Pieter, denk ik dan, laat de kunst van overdrijven aan ons broederschap (overigens was het Henk Hofland volgens mij, die in de herziene versie van zijn boek Tegels lichten uit 1972 de term ‘bananenmonarchie’ echt liet gloriëren).

Tijdgeest

Maar misschien is dit ook een kenmerk van de tijdgeest: alles uitvergroten tot de relativerende context verdwijnt, misstappen uitbouwen tot tuimelingen in de hel, geïsoleerde schandalen promoveren tot het disfunctioneren van de gehele rechtsstaat, of rellen in het Capitool een ‘staatsgreep’ noemen.

Daar waar vroeger in Nederland sprake was van discriminatie, moet nu de modieuze term ‘institutioneel racisme’ worden gebruikt. Alsof van staatswege organisaties worden ­gecreëerd om apartheid en raciale segregatie in te voeren. Wat gisteren onschuldig was, is morgen crimineel. Zo lees ik dat de extremisten van Kick Out Zwarte Piet nu actie tegen het carnaval gaan voeren omdat het ‘een feest is waarin racisme, seksisme en transgenderhaat worden toegejuicht’. Gelukkig zijn er nog ontaarde columnisten zoals ik om de boel te relativeren.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden