Opinie

Alleen de mooie woorden blijven

Beeld ANP

Zieke woorden als 'tuigdorp' horen geen medaille om de nek gehangen te krijgen. Blijvend zijn alleen de woorden die door het hart gedragen worden.

Van Dale heeft het woord 'tuigdorp' gekozen tot het woord van het jaar 2011. Het betekent een afgelegen locatie die is ingericht als woonoord voor onder andere veelplegers.

Tuigdorp is een verzonnen woord door PVV-leider Geert Wilders. Hij is van mening dat de overlastgevende 'veelplegers' moeten worden verbannen naar 'tuigdorpen'.

Van Dale heeft de betekenis van het woord beschaafd uitgelegd, maar met veelplegers bedoelt Wilders de Marokkaanse, Turkse en Antilliaanse jongens.

Er mogen zevenduizend mensen zijn die dit woord als het beste woord van het jaar verkozen hebben, maar ik geef het niet eens een cijfer twee. Het is een beledigend en discriminerend woord, er zitten riemen aan een tuig en het woord roept associaties op met honden en trekdieren.

'Caviapolitie' is als tweede woord van het jaar gekozen. Een leuk, lief woord, er zit humor in.

Als politieke term van 2011 kwam 'bedrijfspoedel' uit de bus. Ook dit woord is in de kleine keuken van Geert Wilders gemaakt. Hij noemde PvdA-voorman Job Cohen de 'bedrijfspoedel van de heer Rutte die af en toe mag keffen, maar 's avonds weer op schoot springt'.

Het is een goed in elkaar getimmerd woord, je krijgt er de slappe lach van, want je bent gewend een grote agressieve hond als waakhond voor een bedrijf voor je te zien, geen poedel.

Als je dit woord gebruikt om een mens te kleineren, ruik je meteen de geur van haat, je voelt dat het uit een ziek hoofd komt.

In België is 'stoeproken' als het woord van het jaar uitgekozen.
Een goed bedacht en nodig woord, er moest zo'n woord geboren worden.

Er zijn woorden die op een natuurlijke manier tevoorschijn komen, net als een paar regendruppels die plots vallen, er zit niemand achter.

Er zijn woorden die onsterfelijk zijn geworden, vooral wanneer ze door een bijzonder mens in een wonderlijke combinatie naast elkaar zijn gezet, een voorbeeld: 'En het Woord is vleesch geworden.'

Er zijn ook woorden die samen met een uitvinding komen. Gefabriceerde woorden, zoals laptop, iPhone, sms'en, googelen en zinnen als: 'Ik zie je op Facebook', 'Ik stuur je een e-mail'.

De voorgangers van deze moderne woorden waren woorden en zinnen die we tijdens de uitvinding van de telegrafie gebruikten, termen als: 'Ik heb lang op een telegram van je gewacht'.

In die tijd streken de vogels op de telegraafkabels neer en was de oude Perzische koning verliefd op de telegraafpalen: 'Oh, ik mis ze als ze in de verte verdwijnen'.

Er zijn ook woorden die met geweld het land binnenkomen.
Woorden die tijdens de aanval van duizenden soldaten de taal binnendringen. In de Perzische taal heb je veel Arabische woorden die de Mohammedanen met het zwaard in het geheugen van de Perzen hebben gegraveerd. Maar in de afgelopen 1400 jaar hebben de Perzen die woorden van hun Arabische geest ontdaan en ze met de Perzische ziel gevuld.

Ook in de Nederlandse taal zijn honderden Duitse, Franse, Spaanse en Romeinse woorden binnengedrongen. Een deel is gestorven, de rest is geïntegreerd en heeft Nederlandse trekken overgenomen.

Zouden in het volgende voorbeeld de sporen van anderen aanwezig kunnen zijn?: 'Hebban olla vogala nestas hagunnan, hinaese hic enda thu'.

Je kunt in de donkere achterkamertjes van de politiek in Den Haag ook woorden bedenken, woorden als 'hoofddoekjesbelasting', 'tuigdorp' of 'kopvoddentaks'. Zulke woorden hebben een racistische geest en zijn niet duurzaam; na een tijdje zullen ze als een stukje vlees buiten de koelkast gaan stinken.

Natuurlijk moeten dergelijke woorden worden opgenomen in Nederlandse woordenboeken, maar het siert de Van Dale niet om een medaille om de nek van zulke zieke woorden te hangen.

De Nederlandse taal is sterk en best in staat om zulke woorden een tijdje te dragen en daarna in een woordenboek als de Van Dale te begraven.

Lang leve de woorden die voor het eerst uit de mond van de bijzondere mensen zijn gekomen en door miljarden harten gedragen zijn. Het zijn de woorden die tot het einde der tijd met de mensen mee zullen gaan. Woorden als:

Thuis, vogel, brood, pijn, appel, regen.

En zinnen als:
Ik+ denk+ aan+ jou.
Ik+ mis+ je.
Oh+ wat+ ben+ je+ mooi.

En ook een eeuwige combinatie als deze:
Een+ gelukkig+ nieuwjaar.

Van Kader Abdolah verscheen onlangs de roman 'De Koning', over de vorst van Perzië die honderd jaar geleden de macht van zijn rijk bedreigd ziet door de industriële revolutie. Uitgeverij De Geus.
Zie ook www.kaderabdolah.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden