Ajax is kleine club geworden (opinie)

Ajax mag een andere structuur krijgen, maar dat helpt niets als de EU-regels niet worden aangepast. Cruijff zou bij de EU nuttiger werk kunnen verrichten dan bij Ajax zelf.

Ongeveer twintig jaar geleden klopten professionele voetbalclubs om de haverklap bij de overheid aan voor financiële steun. Er werd toen vaak geklaagd over de amateuristische organisatie van de clubs. Dat hebben de clubs zich aangetrokken. Ajax, bijvoorbeeld, heeft, zoals het een echt bedrijf betaamt, een directie en een raad van commissarissen (RvC). De Amsterdamse club is beursgenoteerd en heeft een eigen vermogen van bijna 60 miljoen euro. Ajax kan dus wel een stootje hebben. Vervelend is echter dat de club met een begroting van ruim 60 miljoen euro geen financiële winst weet te boeken, vooral omdat ook in sportief opzicht winst uitblijft. Het werd bij Ajax hoog tijd voor iemand die de weg naar de winst wist te wijzen. Dat werd oud-bestuurslid Uri Coronel.

Opvallend in het rapport van de commissie Coronel is de verzuchting dat Ajax weer moet aanvoelen als een voetbalclub in plaats van als een zakelijk bedrijf. Vreemd genoeg echter gaan de belangrijkste aanbevelingen in dit rapport toch over hoe Ajax als een bedrijf gerund moet worden. Ajax blijkt bijvoorbeeld de rolverdeling tussen de raad van commissarissen en de directie niet helemaal begrepen te hebben. Zo is deze raad niet strikt gescheiden van de directie. Erger is dat de commissarissen veel meer het gezicht bepalen van Ajax dan de directie. John Jaakke bijvoorbeeld treedt als voorzitter van de raad van commissarissen veel meer naar buiten namens Ajax dan hij op grond van zijn functie zou behoren te doen.

Voetbal is de kernactiviteit van Ajax, maar zelfs op voetbaltechnisch gebied zijn de verantwoordelijkheden niet duidelijk vastgelegd. Het is eigenlijk een wonder dat er bij Ajax nog gevoetbald wordt. Bij een ’normaal’ bedrijf met een dergelijke onduidelijke structuur zouden de machines allang stilstaan. Gaat er dan niets goed? Ja, toch wel, de commissie Coronel constateert dat de jeugdopleiding van Ajax vele grote talenten heeft voortgebracht in de afgelopen tien jaar. Vervolgens somt de commissie toch weer zo veel gebreken van de opleiding op dat de lezer concludeert dat die talenten er eerder ondanks dan dankzij de jeugdopleiding van Ajax zijn gekomen.

Coronel vermeldt ook nog, als het ware tussen haakjes, dat veel talenten uit de jeugdopleiding bij Europese topclubs terecht zijn gekomen. Het wordt vermeld als iets waar Ajax trots op kan zijn, maar het is juist het grootste probleem voor de komende jaren. Ajax zal alleen baat hebben bij het verbeteren van de jeugdopleiding als er geld verdiend kan worden aan de transfer van zelf opgeleide spelers. Voor Ajax zelf is het onmogelijk om de beste talenten voor de eigen club te behouden. Ajax is immers in Europa een kleine club geworden. Zelfs een Engelse middenmoter als Middlesbrough heeft een hogere begroting dan Ajax en is dus in staat hogere salarissen aan de spelers te bieden.

Bovendien zijn uitspraken door Europese gerechtshoven steeds meer in het nadeel van kleine clubs met talent zoals Ajax. Door het zogeheten Webster arrest kunnen de clubs uit de grote voetballanden (Engeland, Duitsland, Italië en Spanje) de grootste talenten nog goedkoper aantrekken. Vijfjarige contracten die nu de regel zijn, zijn door dit arrest na drie jaar waardeloos omdat spelers die dan eenzijdig kunnen verbreken na het betalen van een geringe afkoopsom.

Aangezien de onderlinge concurrentie tussen de Europese topclubs om de beste spelers heviger wordt, worden spelers steeds jonger, en dus voor weinig geld, bij clubs zoals Ajax weggehaald. Het wordt daardoor minder interessant er een eigen jeugdopleiding op na te houden.

Coronel signaleert deze dreigende ontwikkeling niet. Ajax kan aan deze ontwikkeling dan ook weinig veranderen. Dat kan alleen op Europees niveau gebeuren door herverdeling van geld en macht of door regelgeving. Johan Cruijff heeft onlangs beweerd dat het voor alle nationale competities beter zou zijn als, net als voor het Bosman arrest, het aantal ’buitenlanders’ op de velden weer beperkt zou worden. Zo’n regel zou ingaan tegen het door de EU gewenste vrij verkeer van werknemers, maar zou Ajax wel helpen..

Johan Cruijff schijnt weer invloed te krijgen op het technische beleid van Ajax. Hij zou van onnoemelijk veel waarde zijn voor Ajax als hij ook in staat zou zijn de bureaucraten bij de Europese Commissie ervan te overtuigen dat zijn voorstel noodzakelijk is om de kleine voetballanden te beschermen tegen het proletarische winkelen door clubs uit de grote voetballanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden