OpinieKlimaat

Agrobosbouw kan boeren helpen om Nederland letterlijk te behagen

Als we de verloren kilometerslange hagen en houtwallen willen terugbrengen die ons landschap karakteriseerden en bijdragen aan een beter milieu, zijn boeren onmisbaar. Ondersteun hen met de financiële mogelijkheden van het Klimaatakkoord en CO2-certificaten, bepleiten René van Druenen en Esther Vastrick van Agrobosbouw NL. 

Tijd om de lage landen te behagen, luidt de kop in de Verdieping (14 maart). Het artikel eindigt met een citaat van Jaap Dirkmaat: “We zitten in een crisis met klimaat, biodiversiteit, stikstof en fijnstof en alle vier kun je in één keer aanpakken met hagen.” Terugkijkend had hij kunnen toevoegen dat we volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed na de Tweede Wereldoorlog zo’n 400.000 kilometer aan hagen en andere landschapselementen zijn kwijtgeraakt. Hagen en andere elementen die we met z’n allen nu graag weer terug zouden willen zien in ons landschap.

Het is dan ook niet voor niets dat samen met en door de agrarische sector in het Klimaatakkoord de volgende afspraak is gemaakt: “LTO zal zich inzetten richting leden en in samenwerking met (de)centrale overheden om meer bomen en houtige landschapselementen op hun bedrijf te integreren. Partijen nemen het initiatief om te komen tot een ‘aanvalsplan versterking landschappelijke identiteit via landschapselementen’.”

Stel dat we in dat aanvalsplan zouden afspreken dat we jaarlijks 5 procent van die verloren gegane 400.000 kilometer terugbrengen in ons landschap. Dan hebben we daarvoor (bij een gemiddelde breedte van 5 meter) zo’n 1000 hectare grond per jaar en dus tussen nu en 2030 10.000 hectare nodig. Dat kan dan onderdeel zijn van de 30.000 hectare agroforestry waar in het Klimaatplan al op is ingezet.

Het is vooral een geldkwestie

Agroforestry (letterlijk agrobosbouw) is wereldwijd de bekendste vorm van natuurinclusieve agro-ecologische landbouw, waarbij meerjarige planten (bomen, struiken of kruiden) op een klimaatslimme manier worden gecombineerd met éénjarige planten (granen of groenten) en/of met vee (koeien, varkens of kippen).

In een vol land als het onze zijn deze ambities alleen haalbaar op landbouwgrond en dus alleen samen met en door boeren. Boeren die (forse) stappen op het gebied van deze agrobosbouw willen zetten en overheden en andere partijen die het Klimaatakkoord moeten uitvoeren, hebben elkaar dus hard nodig. Hoe zouden we de realisatie van deze ambities kunnen betalen? Want het is vooral een geldkwestie.

Aanplantsubsidie staat al in het Klimaatakkoord

Om te beginnen door daarvoor gebruik te maken van de aanplantsubsidie voor bomen, houtige landschapselementen en agroforestry op landbouwbedrijven, die in het Klimaatakoord is aangekondigd. Maar de financiering van het aanvalsplan voor versterking van het landschap hoeft echt niet alleen van de overheid te komen. Daarvoor zouden we bijvoorbeeld ook zogenoemde ‘carbon credits’ kunnen inzetten. Dat zijn verhandelbare certificaten die particulieren, bedrijven en andere partijen kunnen kopen om hun CO2-uitstoot (vrijwillig) te compenseren. In het kader van de Green Deal Nationale Koolstofmarkt werkt Staatsbosbeheer op dit moment samen met ons en enkele andere partijen aan een betrouwbare onderbouwing van een ‘valuta-voor-bomen’-programma.

De aanplantsubsidie (om op te starten) kan voor boeren en andere grondeigenaren in combinatie met die CO2-certificaten (structureel) dienen als compensatie voor de opbrengst die ze verliezen door grond in te ruimen voor de aanleg van hagen en andere landschapselementen. En onder de noemer van agroforestry voorkomen zij een sterke afwaardering van hun grond. Immers, de waarde kan dalen als landbouwgrond wordt ingeruild voor natuur en bovendien kunnen subsidies wegvallen uit Brussel, vanuit het budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de EU.

Door het aanvalsplan zo op te zetten zal het ‘behagen’ van ons lage land geen verliezers en alleen maar winnaars kennen.

Lees ook:

Tijd om de lage landen te ‘behagen’

De regering van Wallonië wil maar liefst 4000 kilometer hagen aanleggen. Ook in Vlaanderen en Nederland gaan stemmen op om de ouderwetse haag massaal terug te brengen in het landschap. ‘Goed voor het klimaat, de biodiversiteit en tegen stikstof en fijnstof.’

 ‘Geef het Nederlandse landschap meer aandacht’

Het landschap verpietert door windmolens, zonnepanelen en stikstof. We moeten meer doen om het buitengebied mooi te houden, aldus een advies.

Is dit het landschap dat we willen?

Nederland verdoost, versnippert, verglinstert en verwaait. Dat moet anders, vindt het Planbureau voor de Leefomgeving. Het landschap moet leidend worden in het beleid. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden