Commentaar

Aanstelling van Bolsonaro als Braziliaanse president is een guur begin van 2019

Een enorme opblaaspop van Jair Bolsonaro bij de inauguratie van de Braziliaanse president. Beeld EPA

Hard rechts verzamelde zich gisteren in Brasilia voor de aanstelling van Jair Bolsonaro. De nieuwe Braziliaanse president treedt aan met de belofte keihard in te grijpen tegen criminaliteit, de economie te privatiseren, milieubeleid terug te draaien en alles wat hij ziet als onwenselijke elementen te bestrijden. 

Bij dat laatste gaat het om homoseksualiteit of om mensen die mensenrechten hoog in het vaandel hebben staan. De militaire dictatuur in zijn land beschouwt hij als een periode om met bewondering op terug te blikken.

Het is een teken des tijds, in een wereld waarin al meer populistische politici aan de macht zijn gekomen die graag de sterke man uithangen. Leiders als de Hongaar Orban, de Filippijnse president Duterte en de Amerikaanse president Trump etaleren voortdurend harde stellingnames en veronderstelde eenvoudige oplossingen. In combinatie met de al langer bestaande autocratische regimes zoals in Rusland, China en een serie landen in Afrika en Latijns-Amerika, is dit niet een begin van het nieuwe jaar dat voorstanders van liberale democratieën graag hadden gezien.

Instabiliteit dreigt. Zo is de trans-Atlantische as tussen Washington en Europa verzwakt en gaat de Europese Unie zelf zeer moeilijke maanden tegemoet. Als het niet lukt om met Groot-Brittannië tot een goede deal te komen – of preciezer: als de Britten onderling er niet uit komen hoe ze georganiseerd de unie willen verlaten – kan het een zeer chaotisch jaar worden. Het is hoe dan ook niet niks als de vijfde economie van de wereld zich losmaakt uit de EU. Daarnaast wacht Europa nog verkiezingen in mei, waarin populistische partijen opnieuw aan kracht kunnen winnen, wat besluitvorming op Europees niveau moeilijker zal maken.

Eigenbelang

Voor Nederland met zijn open economie en afhankelijkheid van het buitenland, is dat geen fijn vooruitzicht. Want problemen zijn er genoeg en die zijn niet op te lossen door Nederland alleen. Migratiedruk, opwarming van de aarde, het matigen van de gevolgen van globalisering: Nederlandse politici zullen die in nauwe samenwerking met buitenlandse collega’s moeten oplossen. En dan helpt het niet als er wereldwijd een klimaat bestaat waarin leiders worden gekozen die het eigenbelang van landen zo sterk voorop stellen of die handelsoorlogen en economische instabiliteit veroorzaken.

Er zijn wel tegenkrachten. Bijvoorbeeld in de VS, waar het door Democraten gedomineerde Huis van Afgevaardigden sommige effecten van Trumps America-First beleid kan gaan matigen. Of in Duitsland, waar een stabiele opvolger voor Angela Merkel lijkt klaar te staan. De beëdiging van Bolsonaro staat niet op zichzelf, maar er is altijd hoop dat die niet het hele jaar 2019 zal typeren.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Alle eerder verschenen commentaren leest u hier

Lees ook: 

Bont gezelschap bij inauguratie Braziliaanse president Bolsonaro

De extreem-rechtse politicus Jair Bolsonaro kreeg bij zijn inauguratie als 38ste president van Brazilië bezoek van een opvallend internationaal gezelschap. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden