Opinie Drugscriminaliteit

Aanpak van ondermijning start in wijken

Als we kweekvijvers voor misdaad willen dempen, moet de wijkaanpak vernieuwd, bepleit Peter Noordanus. Hij is voorzitter van het Strategisch Beraad Ondermijning en ex-burgemeester van Tilburg.

Iedereen kent ze wel: wijken in steden waarin achterstand cumuleert en de bewoners het gevoel hebben niet aangehaakt te zijn bij de sociaal-economische vooruitgang. Wijken waar ook ten opzichte van andere plekken in ons land de zichtbare criminaliteit minder is teruggedrongen. En ondermijnende (drugs-) criminaliteit een stevige voedingsbodem kent.

Of het nu volkswijken in Brabant zijn waar hennepteelt en synthetische drugsproductie fors aanwezig zijn of de Amsterdamse ‘zwijgwijken’ waar de cocaïne- en overige drugshandel groot is en ‘omerta’ door jonge crimineeltjes wordt afgedwongen. We weten zo langzamerhand wel dat Nederland als tolerant handelsland een enorme drugseconomie kent. En dat de schaduwkant van die drugsproductie en -handel zich vaak vertaalt in criminaliteit in de oudere wijken en buurten. Daar vindt niet alleen de productie, maar ook de rekrutering van nieuwe criminele toetreders plaats.

Alleen repressie is niet genoeg

Onze burgers mogen van de overheid verwachten dat de drugseconomie en de drugshandel in ons land stevig worden teruggedrongen. Dat er wordt opgetreden tegen de drugsbaronnen met hun liquidaties, vergismoorden, grove geweldsuitingen en hun stevige greep op veel plekken in Nederland. Maar repressief beleid alléén zal niet genoeg zijn om het tij te doen keren. Als tenminste ook niet tegelijkertijd gewerkt wordt aan het minder aantrekkelijk maken van het toetreden tot de drugscriminaliteit en aan het bieden van alternatieven.

Daarom is een vernieuwing van de wijkaanpak in ons land keihard nodig. Een aanpak die het bieden van perspectief nadrukkelijk koppelt aan een aanpak die tough on crime is. Die – zoals dat in het nationale programma Rotterdam-Zuid genoemd wordt – mensen ‘het goede pad biedt’, maar stevig intervenieert als ze op het verkeerde pad gaan.

We zijn in ons land de wijkaanpak als voertuig voor sociale stijging de afgelopen jaren wat kwijtgeraakt. Je zou het Rotterdamse programma als een voorbeeld kunnen beschouwen voor die aanpak nieuwe stijl. De nadruk op extra onderwijsuren, de stevige toeleiding naar werk en het bieden van hulp, maar niet alleen op een vrijblijvende manier, zijn daar kernpunten van. Dit samen met het aanpakken van veiligheid in de wijken, het afpakken van crimineel geld en het zichtbaar optreden tegen de drugsindustrie. In een op verzoek van het Strategisch Beraad Ondermijning, door Hans Boutellier (Verwey-Jonker Instituut) geschreven essay worden deze punten aangestipt.

Wijken waar andere regels gelden

Ook in andere landen is die zoektocht naar wijkgerichte aanpakken zichtbaar. Een verregaand voorbeeld is Denemarken, waar wijken die voldoen aan bepaalde criteria ‘een stempel krijgen’ en waar andere regels, maatregelen en straffen gelden. Het repertoire voor die nieuwe aanpak is zeker nog niet uitgekristalliseerd. Veel gemeenten tonen al het nodige uitvindersschap. Stelliger inzet op taalonderwijs hoort daar ook bij en zichtbare handhaving van de rechtsstaat door inzet van (meer) wijkagenten met rechtspraak in de buurt kan eveneens een optie zijn. En de ene wijk is qua problematiek niet de andere. Wat goed is in Rotterdam moet misschien anders in de Brabantse steden.

Het punt waar het om gaat is dat politiek-bestuurlijk de vraag beantwoord zal moeten worden of het niet nodig en urgent is náást het nationaal programma Rotterdam-Zuid ook voor andere achterstandsgebieden soortgelijke programma’s op te zetten. Ik ben ervan overtuigd dat dit voor de bestrijding van ondermijnende drugscriminaliteit het geval is, maar besef ook dat dit voor andere stedelijke vraagstukken – denk aan aanpak van verwarde personen of aan het voorkomen van radicalisering – eveneens zou helpen. Misschien een aandachtspunt voor de komende begrotingsdebatten.

Lees ook:

Hoe Nederland het momentum miste om de georganiseerde misdaad aan te pakken

Hoe kan het dat de georganiseerde criminaliteit in Nederland zo open en bloot kan huishouden? Dat heeft te maken met een beslissing van ruim twintig jaar geleden.

Het kabinet verklaart drugscriminelen de oorlog

Elke zweem van ‘vrijheid blijheid’ is uit het debat over drugs verdwenen. Het gevoel dat de strijd tegen de drugscriminelen op een kantelpunt staat, leeft breed in de Kamer. Nu staat ook het wiet-experiment onder druk.

‘Nederland is een walhalla voor drugscriminelen’

Een rapport over drugscriminaliteit is vernietigend over de aanpak door de overheid. Het grote drugsgeld en zijn bazen zijn sterk genesteld in de hoofdstad.

Niet alleen in Amsterdam zijn drugs een probleem

In opdracht van burgemeester Femke Halsema liet een rapport zien hoe wijdvertakt de drugscriminaliteit in Amsterdam is. Maar er zijn meerdere brandhaarden in Nederland. Een overzicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden