null Beeld

CommentaarVluchtelingenstroom

Aanpak van asielcrisis vereist echte solidariteit met Balkan en Zuid-Europa

Redactie Trouw

Europa staat aan de vooravond van weer een grote vluchtelingenstroom, terwijl de asielcrisis van vorig jaar nog helemaal niet is opgelost. Te vrezen valt dat Nederland nog grotere humanitaire problemen krijgt in de toch al overbelaste asielketen.

Een miljoen asielaanvragen werden in Europa vorig jaar ingediend, bijna net zoveel als in het topjaar 2015 tijdens de burgeroorlog in Syrië. Bij deze cijfers zijn de miljoenen Oekraïners die vorig jaar naar Europa vluchtten vanwege de Russische aanval op hun land, nog niet meegeteld. EU-commissaris Ylva Johansson noemt het de “grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog”.

De Europese migratieministers vrezen dat het aantal asielaanvragen dit jaar nog hoger wordt. En ze zitten al met de handen in het haar, vanwege het gebrek aan voldoende opvangplekken. Over één ding zijn ze het al helemaal eens: er is grote nood aan een nieuwe, effectieve en gezamenlijke Europese aanpak. En hoe sneller die er is, des te beter.

Ook in Nederland wordt gevreesd voor een ‘maatschappelijk ontwrichtende’ asielcrisis, die voor grote polarisatie kan zorgen en extreem-rechtse sentimenten in de hand werkt, volgens een uitgelekt ambtelijk advies. Niemand zit te wachten op een herhaling van de schrijnende taferelen bij aanmeldcentrum Ter Apel waar asielzoekers in de openlucht moesten slapen bij gebrek aan opvang.

Nederland kan het niet alleen oplossen

Maar er is nog weinig zicht op een snelle oplossing. Het kabinet kondigde stevige besluiten aan, zoals een wettelijke plicht om asielzoekers te spreiden over het land. Dit wetsvoorstel zou 1 januari ingaan, maar ligt nog steeds bij de Raad van State voor advies. En het plan om gezinshereniging voor statushouders tijdelijk te staken, heeft de regering na enkele vernietigende rechterlijke uitspraken schielijk moeten intrekken.

Het kabinet trekt nu de kar in Europa, in de poging met een Europese aanpak van de asielcrisis te komen. Duidelijk is dat Nederland dit probleem nooit alleen kan oplossen. De meeste plannen die nu worden besproken zijn vooral te typeren als oude wijn in nieuwe zakken. Zo moeten vluchtelingen, economische migranten dan wel asielzoekers effectiever worden tegengehouden aan de Europese buitengrenzen, de eerste procedure moet plaatsvinden in het land waar de asielzoeker Europa binnenkomt, en er moeten weer deals komen met Afrikaanse landen waar afgewezen asielzoekers naar terug kunnen worden gestuurd.

Of deze oude afspraken dit keer wel werken, is onzeker. De kans van slagen wordt groter als Nederland erin slaagt binnen de Europese Unie afspraken te maken die niet alleen gunstig uitpakken voor de Noord-Europese landen, maar eveneens Zuid-Europa en de Balkanlanden helpen de migratiestromen te beperken. Het komt aan op onderlinge solidariteit. Premier Rutte kan nu laten zien wat deze Europese kernwaarde in de praktijk betekent.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden