Stijn Fens nieuwe fotoBeeld Trouw

Column

Aan alle partijen die meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in de hoofdstad: koester Artis in jullie plannen

Als ik een stad mocht ontwerpen dan schiep ik Amsterdam opnieuw. De grachten, het Paleis op de Dam, het Rokin: ik gooide alles op een hoop om het vervolgens als een almachtige architect opnieuw neer te leggen. 

Alsof ik met lego speel, maar dan in het echt. Elke dag een stukje erbij. Onder mijn ogen groeit de stad weer langzaam, als een olievlek die onontkoombaar het groene land opeet. Lelijke winkelpuien laat ik verdwijnen en ik bouw er iets moois voor in de plaats. Vlak voor het slapen gaan, op een late donderdagavond, besluit ik Osdorp in zijn geheel terug te plaatsen. Ik woonde er ooit dichtbij en heb er altijd een zwak voor gehad.

De meest ingrijpende beslissing die ik neem, is eigenlijk ook de meest logische. Ik heb er jaren over gedroomd en nu kan ik het eindelijk ten uitvoer brengen. Ik pak diergaarde Artis op - als een goed ingepakt cadeau - en leg 'm vanuit het oosten van de stad voorzichtig midden in het centrum neer. Jammer van de Nieuwendijk en de Kalverstraat, al zal ik de kerk met de naam Papegaai sparen, die kan best in Artis worden ingepast.

Een tuin dus, midden in de stad, met daarin een uitgelezen selectie uit wat ooit die beroemde ark bewoonde. Een binnenhof met de stad als een soort klooster erom heen. De kerk, de hotels, de winkels die ik laat staan, hoe je ook loopt je komt altijd in die kloosterhof uit. Zo'n plek waar je de hemel goed kunt zien en tegelijkertijd in en buiten de wereld staat. Zacht grijs gebied.

Net zoals in de mooiste binnenhof die er is, die van de Santi Quattro Coronati in Rome, niet ver van de Sint-Jan van Lateranen. Loop de kerk in en je vindt aan de linkerkant een deur met een bel die opvallend schel klinkt. Je hebt het idee dat je de eeuwigheid wakker schudt.

Kloosterhof van de stad

De deur wordt voor je opengemaakt en je betreedt de binnenhof. Die dateert uit het begin van de dertiende eeuw en is, zoals Rome-kenner professor J. Timmers schreef, 'doortrokken van de melancholieke poëzie, die men in Rome zoveel vindt, maar wellicht nergens zo sterk als hier'. Ik ga dan altijd rechtsaf de kloostergang in. Het licht in samenspel met de zuilen bepaalt mijn ritme. Altijd een vaste route. Ook ver van huis zoek je houvast.

Artis dus, als kloosterhof van de stad. Ook daar kom ik al zo'n beetje mijn hele leven. Voor het eerst was dat toen ik vier was, aan de hand van mijn vader. Als ik er weer ben, houd ik me aan de route die hij ooit voor mij heeft uitgestippeld. Voor bekenden van Artis: linksaf langs de kamelen, het Vogelhuis sloegen we altijd over en het Apenhuis is niet meer wat het toen was. Dat laat ik dus tegenwoordig ook links liggen.

Dan meteen het reptielenhuis in en dan langs de leeuwen en de olifanten (nieuw, iets te groot verblijf) naar de giraffen. Vervolgens naar de gorilla's en teruglopend naar de chimpansees. Tenslotte via de pinguïns naar het nog altijd geheimzinnige aquarium met donkere zalen vol exotische vissen. Onderweg passeer ik het Boeddhabeeld dat daar ook staat zo lang als ik me herinner. Het misstaat niet in die tuin die zoveel rust brengt. Een bijna sacrale ruimte te midden van al dat lawaai van 'I amsterdam' en Airbnb-rolkoffers.

Zoals een kerk

Ik zou de partijen die meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in de hoofdstad hierbij willen vragen Artis in hun plannen te koesteren. Ik geef zelf het goede voorbeeld en ik woon niet eens in Amsterdam. Nog altijd heb ik een jaarkaart. Af en toe ga ik even naar Artis zoals je een kerk binnenloopt. Ik groet de mij bekende dieren en hoor Spinvis zingen:

'Zeven jaar later gaan we weer gewoon naar Artis
Dingen zijn daar nooit voorbij
En alles is een beetje jij
Een beetje jij'

Als ik 's ochtend van station naar krant fiets, rij ik er bijna altijd langs. Artis ligt nog op de oude plek. In de verte staat een olifant en kijk: de giraffen mogen naar buiten. Ik trap gewoon door, maar raak aan iets wat onnoembaar is en er altijd zal zijn.

Lees hier meer columns van Stijn Fens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden