Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

#MeToo biedt almaar minder reden tot vreugde

Opinie

Ger Groot

© Trouw
Column

Je kon erop wachten, maar toen het gebeurde sloeg het toch nog in als een bom. Afgelopen weekend meldde de New York Times dat in de filmwereld ook vrouwen zich wel eens aan jongere acteurs vergrijpen. 

Sindsdien is Asia Argento beroemder dan ze ooit geweest is, zij het in de ongemakkelijke rol van vrouwelijke verkrachter. Zelf stond ze nog niet zo lang geleden aan de wieg van de #MeToo-beweging. Dat de sociale media nogal meesmuilend reageerden kun je de twitteraars niet kwalijk nemen.

Lees verder na de advertentie
De gedachte dat vrouwen een betere mensensoort vormen heeft diep wortel geschoten

Interessant genoeg bleken de geslachtelijke rollen niet alleen tijdens de veronderstelde daad het spiegelbeeld te zijn van die bij de zaak-Weinstein etc. Ook in de reacties schoten voormalige activisten plots in de verdediging. Ook anderen betoonden zich opmerkelijk mild. In de Volkskrant constateerde voormalig Trouw-columniste Elma Drayer dat seksueel misbruik nu eenmaal samengaat met overwicht en dat het met een groeiend aantal machtige vrouwen ‘geen verbazing zou moeten wekken’ dat die laatste ‘in toenemende mate grensoverschrijdend gedrag vertonen.’ 

Betere mensensoort

Dat is een creatieve variant op het aloude ‘boys will be boys’, in lijn met de constatering die als kop boven haar column staat: ‘Te vaak vergeten we dat vrouwen gewoon mensen zijn.’ Het probleem in de #MeToo-gekte lijkt me eerder de te pas en onpas herhaalde suggestie dat mannen qualitate qua juist on-mensen zouden zijn: een framing die vorig jaar zelfs zijn eigen hashtag #Idid voortbracht. Maar Drayer heeft gelijk: dankzij de Romantiek en daarvóór de laatmiddeleeuwse Maria-cultus en de literatuur van de hoofse liefde heeft de gedachte diep wortel geschoten dat vrouwen een betere mensensoort vormen.

Hoe klein de stap dan is naar verontschuldiging en zelfs ophemeling bewees de publiciste Elsbeth Etty alweer zo’n tien jaar geleden. Gevraagd naar haar literaire held, schoof zij juffrouw Laps uit Multatuli’s Woutertje Pieterse naar voren. Op een bepaald moment vergrijpt deze kwezel zich aan de kleine Wouter, na hem als een Bill Cosby avant-la-lettre te hebben bedwelmd. Daarom is Laps ‘in al haar menselijkheid’ voor Etty ‘een van de meest boeiende vrouwenfiguren uit de negentiende-eeuwse literatuur’, al wist Multatuli zelf niet goed raad met haar. ‘Moet hij haar nu verdedigen tegen de kleinburgers die haar haar seksuele verzetje niet gunnen,’ aldus Etty, ‘of haar evenals de moraalridders van zijn tijd veroordelen?’

Het lijkt erop dat ‘misbruik gepleegd door vrouwen eerder wordt vergoelijkt dan door mannen’, schreef deze krant terecht. Hoe lankmoedig feministen oordelen over de rotte appels in eigen kring had de New York Times al eerder laten zien. Afgelopen voorjaar werd Avital Ronell, internationaal befaamd hoogleraar Duitse en Vergelijkende Literatuurwetenschap aan de New York University en vooraanstaand feministe, wegens seksueel wangedrag op non-actief gesteld, zo meldde de krant. Ook hier sprongen de medestanders uit haar eigen kamp, de militante filosofe Judith Butler voorop, prompt in de bres en klonken de argumenten maar al te bekend. Hoewel ‘onkundig van het vertrouwelijke dossier‘, verklaarden sommigen onder hen ‘het individu dat een kwaadaardige campagne tegen haar gevoerd heeft te kennen.’ Een procedure die bedoeld was voor het aanklagen van mannen nu tegen een vrouw te zien aangewend: dát was niet de bedoeling.

Volksgericht

Ontkenning van de feiten, verdachtmaking van de aanklager: het was allemaal precies hetzelfde liedje als bij Weinstein c.s. Hoogstens bleef de toon van het volksgericht iets voorzichtiger. Waar de mannen met pek en veren de beschaafde wereld werden uitgejaagd, was de vrouwelijke daders íets meer terughoudendheid gegund. Maar niet veel. Asia Argento heeft er inmiddels van afgezien te verschijnen op het Utrechtse muziekfestival Le Guess Who?

Ik verheug me daar net zo min over als over het schervengericht dat Kevin Spacey of Daniele Gatti te beurt is gevallen. ‘Seksuele verzetjes’, zoals Elsbeth Etty ze zo begripvol noemt, worden meestal omhuld door een wolk van ambiguïteit en onbewijsbaarheid. Ook Avital Ronell werd van sommige beschuldigingen vrijgesproken, ‘deels omdat niemand anders de interacties gezien heeft’.

Ja, er zijn selfies van Argento en haar jeugdige minnaar in bed, maar er is ook de jarenlange stilte van die laatste, het pathetische getuigenis van de door hem opgelopen psychische schade en een exorbitante eis van schadevergoeding. Ook dat is allemaal volgens het boekje – maar neemt niet weg dat de klager pas in beweging kwam toen Argento zich door haar voortrekkersrol bij #MeToo extra kwetsbaar had gemaakt.

Deed hij dat uit berekening, uit bewustwording of uit verontwaardiging: niet over de seks maar over de hypocrisie bij deze strijdster voor de Goede Zaak? Zodra je bij dit soort aangelegenheden wat dieper gaat graven, wordt het steeds onnaspeurbaarder en groezeliger – eens te meer wanneer Groot Geld een rol gaat spelen. Met betrekking tot #MeToo is er almaar minder reden tot vreugde, ophemeling of triomf.

Lees ook:

Wie een bloesjesblik op één hoop gooit met verkrachting, maakt van een misdaad een onschuldig ongemak (Ger Groots column van vorig jaar)

Deel dit artikel

De gedachte dat vrouwen een betere mensensoort vormen heeft diep wortel geschoten