Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Girl’ is een mislukt portret van een transgender

Opinie

Sophie Schers

Still uit de film 'Girl', met links hoofdpersoon Lara. © RV
Opinie

De film 'Girl', hoe goed bedoeld ook, levert transgenders slechts misplaatst medelijden op, vreest Sophie Schers, beleidsmedewerker Transgender Netwerk Nederland (TNN).

De Vlaamse arthousefilm 'Girl' ging vorige week donderdag in Nederland in roulatie en ook hier zijn de recensenten voornamelijk vol lof over dit debuut van Lukas Dhont. De film gaat over de worsteling van een transgendermeisje dat tijdens haar transitie aan een exclusieve balletopleiding begint. Het verhaal is gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis. Hoopvol zat ik in de zaal, met het fijne vooruitzicht een moderne film te gaan zien waarin een eigentijds transgender meisje veerkrachtig en strijdbaar in het leven staat en uiteindelijk trots is op wie ze is.

Lees verder na de advertentie

Die hoop verdween tijdens het kijken totaal. Ik besefte dat ik in het geheel niet kan instemmen met de louter positieve reacties die Girl sinds de vertoning op het Filmfestival van Cannes heeft gekregen. Net als in andere Oscar-winnende films als 'Dallas Buyers Club' en 'The Danish Girl' steelt Girl de show met een transgendervertolking door iemand die zelf geen transgender is. Stuk voor stuk zetten deze films een beeld neer van transgenders die lijden onder hun eigen bestaan. En daar gaat het mis, want dat beeld doet hen geen goed.

Zo aanwezig als Lara's lijf is, zo afwezig is haar stem

Innerlijk leed

Dhont kiest ervoor zijn hoofdpersonage ten onder te laten gaan aan haar innerlijke strijd. Hoofdpersoon Lara, gespeeld door Victor Polster, vertolkt werkelijk alleen maar innerlijk leed. Natuurlijk, er zijn transgenders die zoals Lara lijden onder eenzaamheid, depressie, teleurstellingen in de medische behandeling en angst voor afwijzing, terwijl je hunkert naar liefde en bevestiging.

Het leed bestaat, maar komt veelal van buitenaf door stigma's en vooroordelen of door het ontberen van noodzakelijke zorg en ondersteuning. Transgenders zijn dus niet hun lijden. Regisseur Lucas Dhont zet dat beeld wel neer.

Tegenover het leed lijkt Lara's passie voor ballet te staan. Om te kunnen dansen pijnigt ze zichzelf tot bloedens en totale uitputting aan toe. De tol voor haar passie is intens leed, niet alleen fysiek. De school vormt ook het toneel van haar sociale lijden. Wat begint met een docent die de klas om toestemming vraagt of Lara zich wel bij de meiden mag omkleden, eindigt bij een aanranding door klasgenotes die haar piemel willen zien.

Lara's broek moet omlaag, niet alleen voor die klasgenootjes ook voor de kijker. Het publiek mag ongegeneerd kijken naar het transgender lichaam: van ontbloot torso tot het herhaaldelijke wegtapen van het geslachtsdeel, met als climax een bloot geslachtsdeel groot in beeld. Zo aanwezig als Lara's lijf is, zo afwezig is haar stem. Men spreekt tegen haar, niet met haar. Wie is Lara als ze niet haar lijf en leed is? Je komt er als filmkijker niet achter. De transpersoon blijft daarmee, ook in deze film, niet meer dan een bezienswaardigheid.

Dhont waant zich met zijn enthousiaste publiek aan de zijde van de strijdbare en veerkrachtige transgender-activisten. De tragiek van deze film is dat al het leed dat we zien de regisseur zelf niet lijkt te raken. De objectivering van het transgenderlijf en de reductie van ons bestaan tot lijden onder het 'verkeerde lichaam' ontgaan de regisseur totaal. Onbewust blijft hij over grenzen van transgenders heen stappen. Het is een ijdele gedachte dat Girl transgenders meer oplevert dan medelijden, zij het misplaatst, hoeveel prijzen Dhont ook in de wacht sleept.

Lees ook:

‘Girl’: ontroerend verhaal over een jongenslichaam op spitzen

Onze recensent gaf ‘Girl’ vier sterren: Het kleine, intieme spel van Victor Polster draagt de film.

Deel dit artikel

Zo aanwezig als Lara's lijf is, zo afwezig is haar stem