Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Dat is nait verkeerd, meneer'

Opinie

Hans ter Heijden en docent Nederlands en culturele kunstzinnige vorming in Ter Apel

Deel van 'Guernica' van Picasso.
Opinie

Leerlingen komen vaak via culturele vorming voor het eerst in een schouwburg of museum. Maar nu wil de minister het vak schrappen als verplicht eindexamenvak.

Bewindslieden met passie. Waar vind je ze nog? Wijlen Aad Nuis (D66), staatssecretaris van onderwijs, cultuur en wetenschappen in de jaren negentig, was zo iemand. "Cultuur is de olie die de samenleving draaiend houdt", vond deze dichter-politicus. Met zijn uitgangspuntennota 'Pantser of ruggegraat' (1995) gaf hij de aanzet voor culturele kunstzinnige vorming (ckv) in het voortgezet onderwijs. Nuis schreef hier terugblikkend in 2007 over: "Ik wilde jongeren de kans geven zelf uit te vinden waar ze hun verbeelding aan kunnen scherpen, ze zelf laten uitzoeken wat hen boeit. Daar is de school absoluut onmisbaar bij." In 1999 werd ckv ingevoerd in de bovenbouw van havo en vwo.

Anno 2012 zit Halbe Zijlstra (VVD) op deze post. Deze commercieel opgeleide staatssecretaris denkt dat je cultuur net zo kunt saneren als een groot winkelbedrijf met te veel winkeldochters. Hij slaat met de botte bijl om zich heen en maakt zo 'alles wat van waarde en weerloos is' kapot. Maar van de dichter Lucebert heeft hij waarschijnlijk nog nooit gehoord. Arme Halbe, arme cultuur! Zijn geest is nu ook vaardig geworden over zijn baas, Marja van Bijsterveldt (CDA). Deze demissionaire minister wil ckv schrappen als verplicht eindexamenvak. Scholen moeten maar een eigen invulling aan culturele vorming geven. Volgens haar kan dat prima bij geschiedenis of Nederlands.

Natuurlijk moet cultuur integraal onderdeel zijn van de vakken waarin wordt onderwezen. Maar dat gebeurt al. Ikzelf schenk bij Nederlands vanzelfsprekend aandacht aan literatuur.

De meeste leerlingen in de bovenbouw hebben echter geen muziek, beeldende vorming of drama meer in het pakket. Daar is ckv voor! Als ik in de eerste ckv-les aan leerlingen uit 4 havo en 4 vwo vraag om een paar kunstvormen te noemen, blijft het akelig stil. Als ik vraag: "Wie is er weleens in een theater of concertzaal geweest?", steken slechts enkelen hun vinger op. Zij hebben dan bijvoorbeeld Bert Visscher zien optreden. Toen ik eens het slotkoor - 'Wir setzen uns mit Tränen nieder' - uit de Matthäus Passion van Bach had laten horen, kwam een pokdalige plattelandspuber naar mij toe. Hij zei: "Dat is nait verkeerd, meneer". Groningers bedoelen dan: dat is geweldig!

Leerlingen komen vaak via ckv voor het eerst in een schouwburg of museum, raken verwonderd door de teksten en muziek van singer-songwriters of luisteren verbijsterd naar het verhaal over dat indringende schilderij 'Guernica' van Picasso. Want kunst kan ontroeren, troosten, maar ook woedend maken.

Bij mij op de RSG Ter Apel krijgen leerlingen steeds zes weken les in een andere kunstdiscipline: muziek, beeldende vorming, drama, fotografie en creatief schrijven. Een thema - en een project - verbindt de lessen met elkaar. Afgelopen cursusjaar was dit de natuur. Tijdens de einduitvoering in het 'Theater van de Natuur' in Sellingen vond er kruisbestuiving plaats. Onder het motto 'Beleef het mee bij ckv!' toonden leerlingen hún 'kunsten': een toneelvoorstelling, een foto-expositie, kunstobjecten, voordrachten van zelf geschreven gedichten en muziek! Het publiek zag wat kunst met leerlingen doet. Het maakt de creativiteit in je los, het inspireert, verwondert en verbroedert.

Tot eind november mogen burgers op het onzalige plan van de minister reageren. Doen! Maar nog beter zou het zijn als er tijdens de formatie al een rode (of misschien wel paarse) streep wordt gezet door dit ondoordachte, barbaarse voornemen. Fout!

Deel dit artikel