Interview Lerarentekort

‘Zzp-docenten denken echt niet alleen aan zichzelf’

Linda Snel en Jan-Willem Duim. Beeld Werry Crone

Schoolleiders en de PO-Raad keuren de toename van zzp-docenten in het onderwijs af, omdat het volgens hen de kwaliteit onder druk zet en scholen op kosten jaagt. Dat is onterecht, vinden twee zzp’ers die bewust uit loondienst gingen en als zelfstandige terugkeerden. “Wij zijn het probleem niet. Dat is het lerarentekort.”

‘Met mij zijn scholen niet duurder uit’

Jan-Willem Duim (36): “Dat je als zzp’er in het onderwijs werkt, wil niet zeggen dat je alleen aan jezelf denkt. Het kan natuurlijk voorkomen dat een zelfstandige het dubbele verdient van een leraar in dienst, maar dat geldt niet voor mij. Ik doe dit om de werkdruk hanteerbaar te houden.

“Ik heb dertien jaar in loondienst gewerkt, totdat het me te veel werd. Ik had eigenlijk al besloten om het onderwijs uit te gaan, maar ik heb een groot onderwijshart. Daarom besloot ik twee jaar geleden om zzp’er te worden. Nu kan ik zelf bepalen waar en hoe ik werk. Mijn gereedschapskist gebruik ik nu op een heel andere manier. Ik begeleid startende leraren, ondersteun in de les en draai zelf klassen. Die afwisseling is prettig.

“In loondienst verdiende ik een kleine 20 euro netto per uur. Om onderaan de streep hetzelfde over te houden als je ervan uitgaat dat je alle dagen werk hebt, moet ik als zzp’er een uurtarief van 55 euro vragen. Zo‘n twee derde daarvan ben ik kwijt aan pensioen, verzekeringen en belasting.  Dat lijkt duurder, want veel directeuren zien alleen het bedrag op de factuur. Maar al die werkgeverslasten betalen ze niet. Met mij zijn scholen dus niet duurder uit.

“Ik heb ook een website opgezet waar zzp’ers zich zonder tussenkomst van derden aanbieden. Inmiddels hebben al 130 docenten uit het hele land zich aangesloten. Het verbaast mij dat de PO-Raad en de Algemene Vereniging Schoolleiders zo kritisch zijn op zzp-docenten. Hoe willen ze het lerarentekort anders oplossen? Doe die deur niet dicht, denk ik dan. Juist de flexibiliteit van zzp’ers is voor scholen heel handig. Scholen hoeven alleen te betalen voor wat ze nodig hebben. En zzp’ers zijn goedkoper dan mensen via uitzendbureaus.

“Bovendien kun je zo mensen vasthouden die anders het onderwijs zouden verlaten, en mensen terugwinnen die met pensioen zijn of al eerder uit het onderwijs zijn gestapt. Dat is toch alleen maar winst?”

‘Ik probeer steeds om ergens zo kort mogelijk te blijven’

Linda Snel (29): “Na de Pabo heb ik veel ingevallen. Rond Bergen op Zoom, waar ik vandaan kom, was er vijf jaar geleden nog een lerarenoverschot. Ik wilde graag een eigen klas, maar dat lukte niet. Na een jaar of drie verhuisde ik naar Amsterdam en kreeg ik mijn eerste vaste klas via een uitzendbureau.

“Daar had ik jaren naartoe geleefd, maar na een tijdje merkte ik dat ik uitdaging miste. Ik ben best avontuurlijk. Deze zomer ben ik naar Bali geweest. Om half negen ’s avonds dacht ik soms: waar ga ik nu weer eens slapen? Dat past bij mij.

“Sinds januari werk ik als zzp’er. Toen ik begon, had ik meteen zes klussen. Ik doe het niet voor het geld – ik verdien een gemiddeld lerarensalaris. Het gaat mij om de flexibiliteit. Ik wil niet twintig jaar op dezelfde school werken. Er zijn zoveel verschillen tussen scholen. Op deze manier maak ik veel mee. Ik begon bij een daltonschool. Later werkte ik op een islamitische school en in het speciaal basisonderwijs. Op dit moment werk ik op een montessorischool in Amsterdam Zuidoost, waar ik tot de herfstvakantie inval. Ik probeer steeds om ergens zo kort mogelijk te blijven.

“De kritiek van de PO-Raad begrijp ik niet. Hoe willen ze het dan wel? Als zij een betere oplossing weten, hoor ik het graag. De zzp’ers zijn het probleem niet, dat is het lerarentekort. Wij proberen de gaten te vullen en de werkdruk te verlagen door bijvoorbeeld leraren te ondersteunen of in te springen als ze een cursus volgen.

“Deze manier van werken moet wel bij je passen. Je moet sterk in je schoenen staan en overtuigd zijn van je eigen kunnen. Je moet een excellente leerkracht zijn om elke keer een nieuwe, onbekende groep mee te krijgen en te enthousiasmeren. Daarom noem ik mezelf een flexcellente leerkracht.”

Lees ook
De leraar is ook per uur te huur

Door het groeiende lerarentekort neemt het aantal zzp-docenten toe. Schoolleiders vinden het zorgelijk. ‘De kwaliteit komt zo onder druk te staan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden