Vijf vragenStudieschuld

Wordt de studielening duurder? Vijf vragen over de rentestijging

Protest tegen het leenstelsel op het Malieveld vorig jaar.  Beeld Joris van Gennip
Protest tegen het leenstelsel op het Malieveld vorig jaar.Beeld Joris van Gennip

De inflatie schiet omhoog, en de rente volgt. Dat betekent dat oud-studenten zich moeten opmaken voor het betalen van rente over hun omstreden studieschuld, voor het eerst sinds de komst van het leenstelsel. Vijf vragen en antwoorden.

Joost van Egmond

Wie onder het leenstelsel heeft gestudeerd, moet binnenkort waarschijnlijk rente gaan betalen over de studieschuld. Studentenorganisaties spreken hun zorg uit over deze nieuwe tegenvaller voor de studieschuldgeneratie.

Is dit nieuw?

Op zich niet, de lening die studenten sinds 2015 moesten aangaan in plaats van een basisbeurs was altijd al rentedragend. Na het beëindigen van de leenperiode betalen zij een rente die voor vijf jaar wordt vastgesteld aan de hand van de rente op staatsobligaties, maar daar hebben studenten toe nu toe weinig van gemerkt. De periode van het leenstelsel viel namelijk samen met een tijd van ongehoord lage rente. De laatste keer dat deze vijfjaarrente boven nul stond was direct na de invoering in 2015, en dan was een symbolische 0,01 procent. Wie na 2015 afstudeerde heeft letterlijk nooit te maken gehad met een vijfjaarrente boven de nul.

Wat verandert er nu?

Onder druk van de inflatie gaat overal de rente omhoog. De laatste maanden wordt er op nieuwe vijfjarige staatsobligaties rente gegeven. Het moet gek lopen wil die trend dit jaar gekeerd worden. En dat betekent dat wie in 2023 een nieuwe vijfjaartermijn ingaat, hoogstwaarschijnlijk rente betaalt.

Gaat iedereen nu rente betalen?

Nee, als de lening aan een student stopt, wordt de rente voor vijf jaar vastgelegd, en daarna elke vijf jaar opnieuw. Dus mensen die dit jaar afstuderen zullen het als eerste merken, samen met degenen voor wie de rente in 2017 was vastgesteld, of in 2012...

Om welke bedragen gaat het?

Hoe hoog de rente wordt is nog niet te zeggen, dat heeft alles te maken met macro-economische ontwikkelingen in de komende maanden. Maar volgens belangenorganisatie Iso kan het om serieuze bedragen gaan. In een rekenvoorbeeld is een oud-student met een schuld van 50.000 euro bij een niet-denkbeeldige rente van 1,5 procent 750 euro per jaar kwijt aan rente. Dat komt de leenstelselgeneratie rauw op het dak.

Hoe reageert de leenstelselgeneratie?

Rentestanden uit het verleden bieden natuurlijk geen garantie voor de toekomst, maar veel studenten vinden het wel wrang dat dit er nu ook bijkomt. Zij wijzen erop dat ze al het kind van de rekening zijn omdat zowel vóór 2015 als vanaf 2023 een basisbeurs geldt die zij hebben misgelopen. Het kabinet wil hen daarvoor wel enige compensatie bieden, maar dat is slechts 1 miljard euro voor een miljoen studenten, gemiddeld duizend euro per student. Oud-student Tony Barshini: “Ik weet dat dingen kunnen veranderen en dat een rente van 0 procent natuurlijk wel erg gunstig is. Maar waarom moeten de niet-populaire oplossingen weer over de rug van de studenten worden genomen?”

Volgens Iso heeft het de afgelopen jaren bovendien ontbroken aan goede voorlichting over het renterisico. De Dienst Uitvoering Onderwijs zegt ieder jaar aandacht aan te hebben besteed en dat dit jaar ‘met hernieuwde aandacht’ weer te doen. Zeker nu de rente eens níet nul lijkt te worden.

Lees ook:

De generatie leenstelsel wil gehoord worden. ‘Ik heb maar geleerd om niet te veel vooruit te kijken’

Ze beginnen hun maatschappelijke carrière met een schuld van tienduizenden euro’s en die krijgen ze nauwelijks gecompenseerd. Generatie leenstelsel voelt zich het kind van de rekening.

Leenstelsel-studenten protesteren: ‘Wij zijn de pechgeneratie, wij willen compensatie’

Op het Museumplein in Amsterdam werd dit weekend gedemonstreerd tegen de door het kabinet aangekondigde compensatie voor het leenstelsel. Die is oneerlijk, vindt de organisatie. ‘Onze lening zou ons niet in de weg zitten bij het kopen van een huis. Nou, mooi wel dus.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden