ColumnErik Ex

Willen we de beste leraren voor de klas? Dan moeten we ze beter opleiden

Wat maakt iemand bekwaam om les te geven? Als mijn leerlingen de lessen evalueren, komt al tien jaar hetzelfde terug: hij houdt echt van geschiedenis en dat werkt aanstekelijk. Toch maakt dit me nog geen goede leraar.

Hoe je kinderen verleidt ons vak ook mooi te vinden, hen begeleidt in volwassen worden en de vaardigheden geeft zelfstandig verder te leren, behoren tot de domeinen van pedagogiek en didactiek. Die twee dienen in balans te zijn met vakinhoud. Dat waren ze niet bij mij, ik heb vier jaar geschiedenis gestudeerd en kreeg maar een jaar pedagogiek en didactiek op de lerarenopleiding.

Een commissie werkt aan een nieuw stelsel van onderwijsbevoegdheden, nadat de Onderwijsraad in 2018 pleitte voor verruiming ervan. De raad wil een gemeenschappelijke pedagogische en didactische basis voor leerkrachten primair onderwijs tot docenten in het mbo. Er moeten clusterbevoegdheden komen zodat leraren breder inzetbaar zijn.

Leraren zitten er niet op te wachten

Het zou het stelsel eenvoudiger en het beroep aantrekkelijker maken. Maar vrijdag werden de resultaten bekend van een enquête onder 14.000 leraren: die zitten er niet op te wachten. Waarom niet? Het is lastig een enquête te interpreteren die gaat over een niet-uitgewerkt plan. Maar ik vermoed dat leraren de bui al zien hangen. Bredere bevoegdheden betekenen dat een bestuurder die geen wiskundeleraar kan vinden, iemand met een biologiebevoegdheid voor de klas zet. Dat noemen ze dan een bèta-bevoegdheid. Bestuurders vullen zo snel het gat, de minister maakt goede sier met vermindering van het lerarentekort, maar gedegen wiskunde wordt er niet gegeven.

De commissie hoeft de handdoek niet in de ring te gooien: onderwijs wordt beter als leraren beter worden. Daar zei de raad destijds ook iets over: ‘Op scholen moet meer nadruk liggen op persoonlijke ontwikkelprogramma’s en vooral tijd hiervoor’. En de overheid moet de financiële consequenties van dat beleid aanvaarden. Ik voeg daaraan toe dat dit ontwikkelprogramma best een verplichtend karakter mag krijgen, al weet ik dat veel leraren hier tegen zijn. Maar wie weigert bij te leren, is wat mij betreft zijn bevoegdheid niet waard.

Gemiddeld wordt Nederland steeds hoger opgeleid. Als we de beste mensen voor de klas willen hebben moeten we leraren dus beter en langer opleiden, tijdens hun studie én hun loopbaan. Dat ene jaartje pedagogiek en didactiek was voor mij echt te mager. Een gedegen en uitdagende opleiding is een aantrekkelijk vooruitzicht voor ambitieuze studenten. Precies het soort mensen dat we voor de klas willen hebben.

Dus, beste commissie, adviseer de minister om de bevoegdheden niet te verbreden, maar er in te investeren. Is daar geen geld voor? Dan is het beter er niet aan te morrelen.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam en werkt voor Schoolinfo, dat zich bezighoudt met onderwijsinnovatie. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden