InterviewOnderwijs

Wethouder Moorman: ‘Basisscholieren lopen sinds lockdown achter op ontwikkeling’

Marjolein Moorman, wethouder voor onderwijs in Amsterdam.Beeld Maartje Geels

Amsterdam liet de impact onderzoeken van schoolsluiting op basisscholieren. Wethouder Marjolein Moorman maakt zich vooral zorgen om de huidige achtstegroepers.

De twee maanden die basisscholieren vanwege de lockdown dit voorjaar thuis moesten doorbrengen, heeft aanzienlijke sporen nagelaten in hun ontwikkeling. Op gebied van rekenen hebben ze soms wel tot een half jaar minder groei doorgemaakt. 

Een onderzoek naar het Amsterdamse basisonderwijs biedt alvast een voorproefje op een landelijk rapport van de Onderwijsinspectie, de Staat van Onderwijs, over coronajaar 2020. In Amsterdam, met 62.000 basisschoolleerlingen en 213 scholen voor primair onderwijs, zijn de resultaten voor begrijpend lezen, rekenen en taal er vrijwel voor alle kinderen op achteruit gegaan. 

Wethouder Marjolein Moorman (PvdA) voor onderwijs maakt zich in het bijzonder zorgen om leerlingen die vorig jaar in groep 7 zaten, en nu in de achtste groep een schooladvies en een eindtoets te wachten staat: kunnen zij straks wel doorstromen naar een middelbare school van het juiste niveau?

Waarom maakt u zich zorgen over het schooladvies in 2021?

“Het schooladvies klopt maar in zo’n beetje de helft van de gevallen. Vier op de tien leerlingen, vaak kinderen van hoogopgeleide ouders, krijgt een hoger advies dan je op basis van de eindtoets zou verwachten. Een kwart van de leerlingen krijgt een lager advies dan past bij het resultaat van de eindtoets. Vaak gaat het hierbij om leerlingen uit migrantengezinnen, gezinnen met lage inkomens of eenoudergezinnen. Ik maak mij vooral zorgen over achtstegroepers met deze achtergrond. Ik wil voorkomen dat zij nu niet de kans krijgen op een onderwijsniveau dat ze zonder corona waarschijnlijk wel hadden bereikt.”

Komt hun schooladvies komende februari eigenlijk niet te vroeg?

“Veel te vroeg. Ik zou willen dat we kinderen niet al op elfjarige leeftijd hoeven in te delen in een van de zeven niveaus die we hebben in Nederland, van vmbo-basis/kader tot vwo. Ze zijn te jong, en het hokje is te nauw. Zeker kinderen die minder meekrijgen van huis hebben meer tijd nodig om zich te ontwikkelen tot hun ware niveau. Bij veel kinderen is hun potentieel op hun elfde jaar niet zichtbaar.”

Wat kunt u eraan doen?

“Het is nog belangrijker om goed naar het kind te kijken, en ze misschien het voordeel van de twijfel te geven. Geef ze een ‘dubbel advies’ als vmbo-havo, of havo-vwo. Ook zou ik willen dat er in een stad als Amsterdam, waar maar liefst zeven categorale vwo-scholen staan, meer brugklassen komen van vmbo tot vwo. Zodat kinderen langer de tijd krijgen zich te ontwikkelen. Ik heb voor scholen die dat ambiëren een bonus uitgetrokken om kleinere klassen te maken en meer ondersteuning te geven zodat niet alleen de vmbo’ers zich kunnen optrekken aan de rest, maar ook havo- en vwo-leerlingen voldoende uitgedaagd worden. Zeven scholen maken hier gebruik van. We zullen de lichting eersteklassers die corona meemaakten in de laatste klassen van de basisschool voorlopig goed moeten blijven volgen.”

Scholen waren in mei nog vrij positief over de twee maanden thuisonderwijs. Toch blijkt inmiddels dat kinderen wel degelijk minder leergroei doormaakten. Is u dat tegengevallen?

“Corona was echt een domper voor de ambities die wij in Amsterdam hadden om basisscholieren beter te leren rekenen, lezen en schrijven. De afgelopen jaren gingen de scores omhoog, maar door de lockdown zijn de kinderen bijna allemaal weer op achterstand geraakt. Alleen de best lerende kinderen uit sociaal sterkere milieus hebben thuis kennelijk veel gelezen, want zij scoorden beter op begrijpend lezen. Voor rekenen is bij alle groepen gebleken dat kinderen de school hard nodig hebben. Kinderen zaten bij terugkeer op school bovendien vaak niet goed in hun vel. Ook wat betreft sociaal-emotionele ontwikkeling moesten leraren bijsturen.”

Hebben scholen er veel werk aan gehad om kinderen weer op niveau te krijgen?

“Veel is in de klas gebeurd, en ook aan het begin van dit schooljaar werd lesstof ingehaald die voor de vakantie niet goed kon worden afgerond. De gemeente heeft daar allerlei bijlesprogramma’s voor opgezet, ook in de zomervakantie. Het stoort mij dat een hoog niveau halen in Amsterdam niet altijd een kwestie van talent is, maar van hoeveel hulptroepen ouders kunnen inroepen. Ik wil er als wethouder voor zorgen dat die steun er voor alle kinderen is. Corona heeft de kansenongelijkheid voor kwetsbare kinderen alleen nog maar duidelijker gemaakt.”

Lees ook:

Leerachterstand wegwerken? Eerst moeten de leerlingen lekker in hun vel zitten

Doordat kinderen van de basisschool maandenlang hebben thuisgezeten, zijn er volgens deskundigen verschillen in leerontwikkeling ontstaan. Vooral leerlingen met minder vaardige ouders, hebben vaak een leerachterstand opgelopen. Het klopt allemaal, maar De Lochtenbergh in Tilburg focust liever op de sociale dan de didactische kant van het verhaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden