CoronacrisisEindexamens

Wel of geen eindexamens? Scholen én leerlingen willen weten waar ze aan toe zijn

Leerlingen van middelbare school Walewyc mavo tijdens het eindexamen biologie.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Leerlingen van middelbare school Walewyc mavo tijdens het eindexamen biologie.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het onderwijs wil het liefst volgende week al zekerheid over de centrale eindexamens. 

De VO-raad, de koepel van middelbare scholen, en het Landelijk Actie Comité Scholieren (Laks) vinden dat minister Arie Slob van onderwijs eerder dan de voorjaarsvakantie (eind februari) moet besluiten of het centraal eindexamen in de normale vorm doorgaat. 

Voor de kerstvakantie besloot de minister dat de centrale eindexamens dit jaar, anders dan vorig jaar, wél moeten doorgaan. Hij gaf daarbij wel meer ruimte voor herkansingen en flexibele examendata voor leerlingen die in quarantaine zitten tijdens een examen. Of dit examen in de normale vorm haalbaar is, wil Slob in voorjaarsvakantie bekijken. 

Maar donderdag waarschuwde het Laks dat de eindexamens dit jaar in de huidige vorm ‘onhoudbaar’ zijn. “We moeten van de komende weken gebruik maken om de scenario’s naast elkaar te leggen. Het liefst waren we gisteren al begonnen dit te herzien, zodat het proces iets sneller gaat,” zegt Laks-voorzitter Nienke Luijckx.

De VO-raad wil liefst volgende week al meer duidelijkheid. Op het moment dat het huidige maatregelenpakket geëvalueerd wordt door het OMT en kabinet, moet er helderheid komen voor de scholieren in hun laatste jaar, zegt een woordvoerder.

De organisaties weten nog niet in welke vorm het eindexamen wel plaats zou moeten vinden. “Je zou een paar vakken centraal kunnen examineren”, zegt Luijckx. Hierbij zou het dan gaan om de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde. De VO-raad is nog in gesprek met haar leden over de manier waarop zij de eindtoets het liefste zien.

Fysieke les

Om zich voldoende te kunnen voorbereiden op de examens, mochten eindexamenkandidaten op de meeste scholen tijdens de lockdown toch fysieke les volgen. Maar sinds vorige week moeten ook middelbare scholieren 1,5 meter afstand van elkaar houden, waardoor minder scholieren tegelijkertijd aanwezig kunnen zijn. Hoewel de basisscholen naar verwachting op 8 februari open kunnen, gloort een dergelijke versoepeling nog niet voor de middelbare scholen. En als die straks dan opengaan, voorziet minister Slob dat de leerlingen vanwege de afstandsregels nog maar een kwart van de lestijd fysiek op school mogen zijn. 

Dit vooruitzicht is extra aanleiding voor het Laks om Slob op te roepen het centraal examen te herzien. Luijckx: “De minister heeft in december besloten dat examenleerlingen nog naar school mogen komen, om zich goed op het examen voor te bereiden. Daarmee zegt hij al: het digitaal onderwijs bereidt niet optimaal voor.”

Ajolt Elsakkers Beeld
Ajolt ElsakkersBeeld

Ajolt Elsakkers - Rector Sint-Maartenscollege in Voorburg

“Ik ben het helemaal eens met het Laks, ik zou zelfs nog wel een stapje verder willen gaan. Geef scholen nu alvast het signaal dat ze het schoolexamen als eindpunt kunnen zien. Een beslissing over de centrale examens in de krokusvakantie vind ik echt te laat. Ik denk dat scholen heel veel goede experts in huis hebben die dat schoolexamen uitstekend kunnen beoordelen. Zeker als ze meer tijd krijgen dan vorig jaar, dan kunnen leerlingen en ouders ook beter voorbereid worden op dat traject.

“In het algemeen ben ik al wel kritisch op het centraal eindexamen, ik denk dat er meer tussen hemel en aarde is om te kijken of leerlingen succesvol zullen zijn. Leerhouding is daarvoor een betere voorspeller dan het cijfer dat je hebt voor wiskunde. Vervolgopleidingen kunnen bijvoorbeeld hun matching uitbreiden om leerlingen de ervaring te geven hoe het is op een mbo, hogeschool of universiteit.”

Maurits  Beeld
Maurits

Maurits (17) - VWO-eindexamenleerling

“Ik merk dat er heel veel onrust is, ook onder mijn vrienden. Hoe zal de toekomst gaan, wat gaat er veranderen? Dat kost veel energie en tijd, die je niet kan besteden aan de voorbereiding van je eindexamen. Je leeft heel erg in het heden, gericht op de komende drie weken. Het liefst heb ik de duidelijkheid dat ik zeker weet wat er gaat gebeuren.

“Ik weet niet hoe de examens nu door moeten gaan. Het heeft voordelen als het centraal schriftelijk wel doorgaat, want dan heb je het het gevoel dat je je schooltijd helemaal hebt afgesloten. Maar de kwaliteit van het onderwijs is wel afgenomen. Je krijgt de stof wel, maar met minder uitleg en begeleiding. Als het examen doorgaat, moet het met een soepele norm.”

Elijah Delsink Beeld
Elijah DelsinkBeeld

Elijah Delsink - Voorzitter en oprichter van Leerlingenbelang-VSO (LBVSO) en havo-eindexamenleerling

“Ik ben klaar voor het eindexamen, maar veel van mijn medeleerlingen niet. Een aantal denkt nu al aan afhaken, zij willen niet meer proberen eindexamen te doen, of spijbelen. Ik heb de luxe van bijlesdocenten, ik ben daarin bevoorrecht, maar veel kwetsbare leerlingen hebben dat niet.

“Mijn school is alleen open voor examenkandidaten. Wij krijgen nu 14 tot 18 uur les per week, in plaats van 36 uur. Heel veel lessen vallen uit doordat docenten ziek zijn, of aan andere klassen online les moeten geven. Dat is voor geen micrometer voldoende. Maar je kan een vreemde geen les laten geven aan een groep autisten, adhd’ers en mensen met het syndroom van Down.”

“Ik spreek voor de leerlingen die niet de mogelijkheid hebben om voor zichzelf op te komen. Zij worden vaak over het hoofd gezien, hebben het momenteel zwaar en kampen met veel psychische problemen. Zij verdienen het om beschermd te worden. In de Tweede Kamer zijn wij wel te zien, maar het is een beetje alsof Slob de handen voor zijn ogen doet en denkt: Als ik jullie niet kan zien, zien jullie mij ook niet.”

Lees ook:

Demissionair minister Arie Slob : ‘De effecten van corona zullen lang voelbaar blijven, er zal schade zijn’

Minister van onderwijs Arie Slob is inmiddels net als de rest van het kabinet demissionair. Hij krijgt soms het verwijt in coronatijden onzichtbaar te zijn. ‘Er is nu in persconferenties wel meer aandacht voor onderwijs.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden