null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

De OpvoedvraagGaatjes

Wat doe je als je dochter zonder toestemming een piercing neemt?

Met een pakketje uit China piercet een dochter (16) haar oren en neus. Haar ouders zijn het er niet mee eens. Ze zijn bang voor slechte hygiëne en verminking van haar lichaam.

Een echtpaar uit Terneuzen maakt zich zorgen over hun eigenzinnige 16-jarige dochter. Een jaar geleden nam ze – zonder haar ouders in te lichten – een tweede gaatje in haar oren. ‘Ze bestelde een pakketje uit China en prikte daarmee zelf een gaatje’, schrijft de moeder. ‘We reageerden verbaasd en bezorgd, want het leek ons niet de meest hygiënische manier.’

Daarmee was de kous nog niet af, want er volgde nog een derde gaatje in haar oorschelpen en afgelopen weekend kwam daar een neuspiercing bij. Allemaal met een pakketje uit China. “De bezorgdheid nam bij ons toe en dat hebben we ook tegen haar gezegd”, zegt de moeder. “Maar het lijkt haar niet te interesseren en ze wordt boos op ons. We zijn bang dat ze haar lichaam verminkt.”

De angst van de ouders is dat het niet bij de piercings blijft. Wat als ze graag een tattoo wil of plastische chirurgie? “Het is wel duidelijk dat ze haar eigen zin doordrijft en zorgt dat ze krijgt wat ze wil”, zegt moeder. “Ze heeft een bijbaantje, dus ze kan dergelijke beslissingen ook zelf betalen. Hoe moeten we hiermee omgaan?”

‘Het lastige is dat je als ouders al snel in je eigen gelijk blijft hangen’

Een lastige situatie, zegt ook pedagoog Lieke Kalhorn, die het boek Luisteren naar pubers, schreef. “Hier is duidelijk sprake van een waardeprobleem. Ouders hebben andere ideeën over hygiëne en piercings dan hun dochter, die zo’n accessoire blijkbaar erg belangrijk vindt. Het lastige bij zo’n waardeprobleem is dat je al snel in je eigen gelijk blijft hangen.”

Het is mooi dat ouders hebben aangegeven dat ze bezorgd zijn, zegt Kalhorn. “Maar ik vraag me af of ze echt in gesprek zijn gegaan, of alleen hun mening hebben gedropt. En als er één ding is waar pubers echt allergisch voor zijn, is dat er eenzijdig iets tegen ze wordt gezegd. Dat komt veroordelend over. Zo’n puber denkt dan: ‘Mijn ouders weten het weer beter. Nou, mooi niet: ik ben zestien en verdien mijn eigen geld’. Zo ontstaat er juist verzet.”

Dat verzet hoort er ook een beetje bij, vindt ontwikkelingspsycholoog Barbara Braams, verbonden aan de Vrije Universiteit. “De adolescentie is de tijd dat je je losmaakt van je ouders, waarin je jezelf gaat ontwikkelen. Daar hoort experimenteren en het nemen van een beetje risico bij.”

Wat gebeurt er bijvoorbeeld als ik mijn haar groen verf?

Bij de adolescentieperiode hoort ook experimenteren met het uiterlijk, zegt Braams. “Uiterlijk is voor jongeren een duidelijke manier om te laten zien waar ze staan in de groep, maar ook in de samenleving. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als ik mijn haar groen verf? Wat zijn de reacties?”

Maar het is een misvatting om te denken dat ouders in deze periode helemaal geen rol meer spelen, waarschuwt Braams. “Integendeel: kinderen kijken ook in deze tijd naar hun ouders als rolmodel. Hou dat dus in het achterhoofd, en geef het goede voorbeeld.”

Daar sluit Kalhorn zich bij aan. “Het bes­te kun je samen met je kind onderzoeken waar de wens voor een piercing vandaan komt”, adviseert ze. “Is het omdat ze het mooi vindt, omdat ze ergens bij wil horen? Je eigen waarden opleggen heeft niet zoveel zin. Denk ook eens terug aan je eigen jeugd: hoe was ik als puber eigenlijk? Wellicht volgden de ouders ook wel slaafs de mode toen zij kind waren, en ontstaat er zo wat begrip voor de eigen dochter.” Braams: “Jongeren vinden andere dingen belangrijker dan volwassenen en maken dus andere afwegingen. Zo onbezonnen zijn ze vaak niet. In het geval van deze puber zal ze er goed over hebben nagedacht en gepland, omdat ze een pakket uit China laat komen.”

Benoemen dat de tattoo voor de rest van je leven is

Het is zaak om opnieuw verbinding te maken met je kind, zeggen zowel Kalhorn en Braams. “Dat kan door te luisteren”, aldus Kalhorn. “Je kunt benoemen dat het zelf zetten van een piercing wellicht niet helemaal hygiënisch is. Of dat een tattoo wel voor de rest van je leven is. Wellicht kun je overeenkomen dat dergelijke beslissingen mogen als de dochter achttien is. En dan op een plek waar de piercing of tattoo niet altijd zichtbaar is, in verband met werk.”

Kalhorn geeft een voorbeeld uit haar eigen praktijk. “Laatst kwam in een cursus dit probleem aan de orde: dochter wilde een piercing, moeder vond het niks. Uit het gesprek bleek dat de dochter graag bij een bepaalde club meiden wilde horen, en daar hoorde een piercing bij. Ze kwamen tot de conclusie dat het veranderen van kleren misschien al ging helpen om meer bij de groep te horen. Die piercing bleek niet eens nodig.”

Lees ook:

Hoe ga ik om met mijn screenager?

Vloekend zit een puber vaak urenlang te gamen. Hij is er veel tijd aan kwijt, zijn humeur is er soms slecht door en afspraken maken blijkt moeilijk. Wat moeten de ouders doen?

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden