null Beeld
Beeld

ColumnOnderwijs

Voor het individu is het categoraal gymnasium een prima keuze, maar de Onderwijsraad kijkt naar het collectief

Erik Ex

Een nieuw boek over het gymnasium zwengelde de discussie weer eens aan: is deze schoolsoort nog wel van deze tijd? De Onderwijsraad heeft een tijdje geleden voorgesteld om later te selecteren, op een categorale school kan dat per definitie niet.

Daarom schreef Stine Jensen onlangs in haar column in NRC dat het maar eens afgelopen moest zijn met de gymnasiumschaamte: haar zus had op een categoraal gymnasium gezeten en die kwam met veel betere cijfers thuis. Anekdotisch, zo gaf Jensen in de column maar vast toe, maar toch, die lui van de Onderwijsraad snapten er helemaal niks van.

Een collega had het stukje een aantal keer gekopieerd en in de lerarenkamer van het categorale gymnasium gelegd waar ik werk. Ik begrijp het allemaal best, het ís ook een prettige school. Leerlingen doen hard hun best en intelligentie is bij ons cool. Iedereen kent elkaar, er wordt nauwelijks gepest en een wit elitebolwerk? In mijn klassen heeft ongeveer een derde van de leerlingen een niet-westerse migratieachtergrond.

Zonder Grieks of Latijn

Daarnaast leren de kinderen Grieks en Latijn. Prachtige talen waar we ons in dit deel van de wereld al eeuwenlang mee bezig houden. Als historicus kan ik het alleen maar aanmoedigen je te verdiepen in een cultuur uit het verleden. Ik kan iedereen mijn school aanraden.

Moeilijk zijn die talen wel. En in tegenstelling tot natuurkunde of Frans kunnen leerlingen de klassieken niet laten vallen, waardoor ze het vaak met hangen en wurgen halen. Dit jaar is het (wegens de pandemie) mogelijk om een vak weg te strepen bij het examen. Ik kan u op een briefje geven dat er in juli veel gymnasiumdiploma’s worden uitgereikt zonder Grieks of Latijn erop.

En als leerlingen het al eerder niet halen? Dan blijven ze zitten. Een praktijk die op brede schoolgemeenschappen zoveel mogelijk wordt uitgebannen omdat het ondoelmatig en daarmee vrij kostbaar is voor de maatschappij. En daar zit precies de reden dat het categoraal gymnasium zo populair is: ouders wéten dat hun kroost er blijft. Eenmaal erop blijf je er ook.

Maar één schoolsoort

Vanuit het individu bezien is het dan ook een prima keuze, maar de Onderwijsraad is in het leven geroepen om naar het collectief te kijken. En dan zie je dat barrières weghalen de beste manier is om alle kinderen de mogelijkheid te bieden het diploma te halen dat hen het beste past. Het voorstel van de Onderwijsraad betekent overigens niet het einde van het gymnasium, slechts het einde van een onderbouw waar maar één schoolsoort wordt aangeboden.

En gymnasiumschaamte? Dat lijkt me nergens voor nodig. Het enige wat het gymnasium hoeft te doen is een beetje met zijn tijd meegaan.

Erik Ex (1987) is leraar geschiedenis op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. Hij schrijft elke twee weken een column. Lees zijn eerdere bijdragen hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden