Nieuws Onderwijs

Verdubbeling aantal zij-instromers lost lerarentekort basisonderwijs niet op

Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Het aantal voormalig advocaten, bankmedewerkers en verplegers dat zich omschoolt tot basisschooldocent neemt toe. 

Op dit moment volgen ruim duizend zij-instromers een opleiding aan de pabo. Vorig jaar waren dat er nog ongeveer 450, blijkt uit cijfers van het Landelijk Overleg Lerarenopleiding Basisonderwijs (LOBO).

“Die groei is ongetwijfeld verbonden aan berichten over het banentekort in het basisonderwijs”, zegt LOBO-directeur Barbara de Kort. “Het vooruitzicht op baanzekerheid trekt.” De zij-instromers komen uit allerlei sectoren. De Kort: “Er komen er veel uit de zorg, andere functies in het onderwijs, maar ook veel uit de bankensector en de advocatuur.”

Ook het aantal deeltijdstudenten op de pabo’s neemt toe, terwijl het aantal voltijdstudenten ongeveer gelijk blijft. Toch zijn de tekorten op de basisschool nog lang niet opgelost. Sterker nog, de verwachting blijft dat er steeds vaker een juf of meester ontbreekt voor een schoolklas als er niets gebeurt.

Bij het begin van het komende schooljaar zal voor 1400 aangeboden banen geen leerkracht zijn gevonden, verwachten de scholen. Als het beleid niet wijzigt staan de vacaturesites over vijf jaar nog voller met aanbiedingen van basisscholen. Het tekort zal dan oplopen tot 4800 voltijdsbanen, waarschuwt het Arbeidsmarktplatform PO. De grootste gaten vallen naar verwachting in Amsterdam, Rotterdam en delen van Brabant.

Deeltijders

Het tekort komt allereerst doordat te weinig mensen leraar willen worden. Het aantal deeltijders en zij-instromers neemt wel toe, maar het totaal aantal nieuwe leraren staat nog altijd in schril contrast met de aanwas van tien jaar geleden. Tussen 2005 en 2007 rondden elk jaar ruim 7000 studenten hun pabo-opleiding af. De afgelopen jaren waren dat er telkens minder dan 4000.

Het probleem zit niet alleen bij de toestroom naar het lerarenvak. Want terwijl jaarlijks duizenden nieuwe leraren de scholen binnendruppelen, lekten er de afgelopen vijf jaar nog meer leraren de klassen uit. Volgens een prognose van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal de uitstroom tot 2028 groter blijven dan de instroom.

Het merendeel van de afzwaaiende leerkrachten gaat met pensioen. Een kwart van alle juffen en meesters is ouder dan 55 jaar en alle plekken die zij achterlaten moeten worden ingevuld. “Daarnaast zien we een grote uitstroom in de eerste vijf jaar van iemands carrière in het basisonderwijs”, zegt De Kort. “Het gebrek aan waardering vanuit ouders en kinderen, maar ook de administratieve last zorgen voor veel teleurstelling bij nieuwe leraren.”

Daar komt nog bij dat ook het aantal leerlingen minder snel daalt dan voorheen. In sommige regio’s neemt het leerlingenaantal zelfs toe. Daardoor zijn er weer meer leraren nodig. De Kort: “We zijn een beetje overvallen door de groei van het aantal kinderen in met name de steden”.

Lees ook: 

Hoe houd je jonge leraren in het onderwijs?

Nu het lerarentekort steeds verder oploopt, is het extra belangrijk om beginnende leraren te behouden voor de klas. Maar juist bij deze groep is de uitval hoog. Hoe houd je jonge docenten binnenboord?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden